Rotator manşet tendinopati olan olgularda düşük yoğunluklu lazer ve teröpatik ultrason tedavilerinin etkinliklerinin karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Omuz ağrısı bel ve boyun ağrılarından sonra en sık görülen kas iskelet sistemi problemdir. Omuz ağrısının en sık nedenlerinden birisi olan rotator manşet sendromu kişinin günlük yaşam aktivitelerinin kısıtlanmasına, fonksiyon kaybına, psikolojik problemlere ve önemli ekonomik kayıplara neden olan bir sağlık problemidir. Çalışmamızda amacımız rotator manşet tendinopatili olgularda düşük yoğunluklu lazer ve teröpatik ultrason (US) etkinliklerinin araştırılması ve karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Nisan 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında fizik tedavi polikliniğine başvuran, en az 6 haftadır devam eden omuz ağrısı olan, 18-75 yaş arasındaki, klinik, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri ile rotator manşet tendinopati tanısı konulan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, medeni durum, meslek, komorbid hastalık, vücut kitle indeksi, semptom süresi, dominant el ve kullandığı ilaçlar sorgulandı. Fizik muayenede, omuz eklem hareket açıklığı (EHA) omuz özel testleri kaydedildi. On puanlı likert skalasıyla VAS istirahat, aktivite ve gece sırasındaki ağrı düzeyleri sorgulandı. Tüm hastalarda ağrı ve fonksiyonel durumu ''Kol, Omuz, El Yaralanmaları Ölçeği'' (DASH), ''Omuz Ağrı ve Dizabilite İndeksi'' (OADİ), ''Constant Murley Skoru'' (CMS) ölçekleri ile değerlendirildi. Hastaların duygudurumları ''Beck Depresyon Envanteri'' (BDE) ve ''Beck Anksiyete Envanteri'' (BAE) ile değerlendirildi. Uyku kalitesinin değerlendirilmesinde ''Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi'' (PUKİ), yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde ''Kısa Form-36'' (SF-36) tercih edildi. Çalışmamız 70 hasta ile gerçekleştirildi. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı; Grup 1 US (n = 35) ve Grup 2 lazer (n = 35). Her iki gruptaki hastalara haftada 5 seans olmak üzere 3 hafta tedavi uygulandı. Tüm hastalara sıcak paket ve transkutanöz elektrik stimülasyonu uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, tedavi sonrası 1., 4. ve 12. haftada değerlendirildi. Hem grup içi hem de gruplar arası veri karşılaştırmaları yapıldı. Bulgular: Gruplar arasında sosyodemografik özellikleri (yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi vb.) açısından farklılık izlenmedi (sırasıyla p = 0.41, p = 1.00, p = 0.31). Başlangıçta iki grup arasında VAS, OADİ, DASH skorları arasında anlamlı düzeyde farklılık saptanmadı (p > 0.05). Tedavi sonrası her iki grupta da VAS, OADİ ve DASH skorları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düştü (p < 0.001). Tedavi sonrası tüm takip değerlendirmelerinde CMS'de tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı artış izlendi (p < 0.001). El kavrama gücü skorları US grubunda lazer grubuna göre daha fazla arttı (p < 0.05). EHA erken dönem değerlendirmelerinde fleksiyon US grubunda lazer grubuna göre daha fazla artarken (p = 0.020); iç rotasyon lazer grubunda US grubuna göre daha fazla arttı (p = 0.020). EHA geç dönem değerlendirmelerinde fleksiyon ve abdüksiyon EHA US grubunda lazer grubuna göre daha fazla arttı (sırasıyla p = 0.002, p = 0.010). SF-36 enerji canlılık alt başlık skoru tedavi sonrası 12. haftada tedavi öncesine göre lazer grubunda US grubuna göre daha fazla arttı (p = 0.040). SF-36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt başlıklarında tedavi sonrası 12. haftada tedavi öncesine göre sayısal olarak artış izlenmesine karşın gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (tümü için p > 0.05). Her iki grupta da BDE, BAE ve PUKİ skorlarında tedavi sonrası 12. haftada tedavi öncesine göre sayısal olarak düşüş izlenmekle birlikte gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (tümü için p > 0.05). Rotator manşet tendinopati olgularında US ve lazerin birbirine üstünlüğü saptanmadı. Sonuç: Rotator manşet tendinopatinin tedavisinde birçok yöntem kullanılmaktadır. Hem düşük yoğunluklu lazer hem de teröpatik US uygulanan hastaların ağrı, fonksiyon, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi skorlarında anlamlı derecede düzelme sağlandı. Ancak çalışmamızda lazer US ve tedavilerinin etkinlik açısında birbirine belirgin üstünlüğü saptanmadı. Anahtar Kelimeler: Rotator manşet tendinopati, ultrason, lazer, ağrı