Rus diplomat İvan İvanoviç Neplüyev'in hayatı, istanbul ve Orenburg'taki faaliyetleri

Bu araştırma XVIII. yüzyılın ilk yarısında 1721-1735 yılları arasında Osmanlı – Rus ilişkilerine büyük katkı sağlayan Rus Büyükelçisi İvan İvanoviç Neplüyev üzerine hazırlanmıştır. Araştırmanın kapsamı İ.İ. Neplüyev'in diplomat olmadan önceki hayatı ile İstanbul ve Orenburg'daki görevini kapsamaktadır. Soylu bir aileden gelen Neplüyev, gençlik yıllarında Çar I. Petro'nun tasarladığı eğitim projesine dahil edilmiş ve özel olarak yetiştirilmiştir. İdealist, vatansever ve başarılı bir genç olarak Çar I. Petro'nun takdirini kazanan Neplüyev, 1721'de Rusya için çok stratejik bir görev olan İstanbul büyükelçiliği ile görevlendirilmiştir. Kafkasya, İran ve Doğu Avrupa coğrafyasındaki gelişmeler sebebiyle yoğun bir mesai harcayan Neplüyev, ülkesinin menfaatleri için azami gayret göstermiştir. İstanbul elçiliğinden sonra Rusya'daki tahta değişikliği ile yaşanan istikrarsız bir dönemde Orenburg'a görevlendirilmiştir. İstanbul kariyerinden sonra bir nevi sürgün sayılacak bu görevi bölgede Rusya'nın askeri ve siyasi nüfuzunun yerleştirmektir. Bu görevinde başarılı bir performans gösteren Neplüyev, ilerleyen yaşında Petersburg'da senatör olarak görev yapmıştır. Araştırmanın ana kaynağı Neplüyev'in anıları ile G.M. Yuriyeva'nın İvan İvanoviç Neplüyev: Kişiliği ve Faaliyeti, M. Vladimirova'nın The Russian Residency in Constantinople: Russian–Ottoman Diplomatic Enconters ve Nurzhigit Abdukadyrov'un XVIII-XIX yy. Osmanlı İmparatorluğunun Avrupa'daki dış siyasetinin yönleri çalışması ile Türkiye'de Fatih Ünal'ın kaleme aldığı XVIII yüzyıl Türk– Rus İlişkilerinde Neplüyev (İstanbul'dan Orenburg'a) adlı eserlerdir. Bununla birlikte bazı Rus ve Osmanlı Arşivi belgeleri de kullanılmıştır.