Rüstem Paşa Camii çinilerinde hatai motifleri

Osmanlı mimarisinde çini sanatı, büyük bir öneme sahiptir ve birçok yapıda kullanılmıştır. Özellikle Osmanlı çini sanatının en parlak dönemlerinde inşa edilen Rüstem Paşa Camii, bu sanatın en değerli örneklerini yansıtır. İstanbul'daki çinili camiler arasında, çini zenginliği açısından öne çıkar. Mimar Sinan'ın eseri olan bu cami, çini müzesini andıran bir görünüm sunar. Son cemaat yerinden başlayarak tüm camiyi kaplayan çinileri, desenleri ve tekniği ile dikkat çeker. Bu özgün desenler, daha sonra inşa edilen pek çok yapı için ilham kaynağı olmuştur. Rüstem Paşa Camii, çini süslemelerindeki zenginliği ve motif çeşitliliği ile dikkat çeken önemli bir yapıdır. Bu çalışmada, caminin çinilerinde yer alan hatai motifleri incelenmiştir. Hatai motifi, birçok sanat dalında farklı formlarda ve özgün tasarımlarla kendine yer bulmaktadır. Çalışmanın amacı, Rüstem Paşa Camii çinilerinde kullanılan hatai motiflerini analiz etmek, motif çeşitlerini ve sayılarını tespit etmek ve elde edilen verileri çizimlerle desteklemektir. Bu tez çalışması kapsamında yapılan incelemeler sonucunda, toplam 138 çeşit hatai motifi tespit edilmiştir. Bunların içinden 112 hatai motifinin ölçüleri alınmıştır. Bu motiflerin boyutları 2,5 cm ile 43,5 cm arasında değişmektedir. Boyutlarına göre sınıflandırıldığında, 8 tanesi büyük boy, 24 tanesi orta boy ve 79 tanesi küçük boy olarak tespit edilmiştir. En çeşitli hatai motifli tasarımlar, caminin kemer tablalarında yer almaktadır. Caminin genelinde kullanılan toplam hatai motif sayısı ise yaklaşık 8852 adet olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çini, Motif, Hatai, Stilize Çiçek, Osmanlı, Rüstem Paşa Camii.