Sa'dü'd-din Teftâzânî'nin "Şerhu Miftâhi'l-'Ulûm" adlı eserinin tahkik ve tahlili (Meânî bölümü)

Hicrî ilk dört asırda nahiv, tefsir, kelam vb. ilimler içerisinde dağınık halde kendine yer bulan belâgat ilmi, Abdülkâhir el-Cürcânî gibi bazı âlimlerin bu alana hasredilen kitaplarıyla birlikte bağımsız bir ilim haline gelmiş, Sekkâkî'nin Miftâhu'l-'ulûm adlı eseriyle de gelişimini büyük ölçüde tamamlamıştır. Kelam ve felsefe eko-lüne mensup âlimlerin belâgat çalışmaları büyük ölçüde Miftâhu'l-'ulûm çerçevesinde şekillenmiştir. Bu eser üzerine yazılan pek çok şerh arasından temayüz edenlerden biri Teftâzânî'nin Şerhu'l-Miftâh'ıdır. Teftâzânî bu şerhten önce belâgate dair yazdığı Mutavvel ve Muhtasar isimli iki eseriyle bu alandaki maharetini ispat etmiş, bu vesi-leyle ilim ehlinin itibarına mazhar olmuş bir âlimdir. Bu çalışma, Teftâzânî'nin kütüp-hanelerde yazma halinde bulunan Şerhu'l-Miftâh adlı bu mühim eserini pek çok yön-den tahlil etmeyi ve hacminin genişliğine binaen baştan el-Fennü'r-râbi', el-Fasl ve'l-vasl ve'l-îcâz ve'l-itnâb başlığına kadar olan kısmını tahkik kurallarına uygun bir bi-çimde ortaya çıkartıp ilim ehlinin istifadesine sunmayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Belâgat, Sekkâkî, Miftâhu'l-'ulûm, Sa'düddîn etTeftâzânî, Şerhu'l-Miftâh