Sa'lebî'nin el-Keşfü ve'l-Beyân adlı tefsirinde Hz. Musa ile ilgili İsrâilî rivâyetlerin değerlendirilmesi

Çeşitli kaynaklardan İslam kültürüne girmiş haberlere isrâîliyyat denilmektedir. Bu haberler daha sonraki dönemlerde çeşitli nedenlerle İslamî kaynaklarda geniş bir şekilde yer almıştır. Özellikle Kur'an-ı Kerim'de yer alan peygamberlere ait kıssaların açıklanmasında bu türden rivâyetlere bolca yer verilmiştir. Bu bağlamda Hz. Musa, İslâmî kaynaklarda hakkında isrâîlî haberlerin en çok yer aldığı peygamberlerin başında gelmektedir.?Sa'lebî'nin el-Keşfü ve'l-Beyân Adlı Tefsirinde Hz. Musa ile İlgili İsrâîlî Rivâyetlerin Değerlendirilmesi? adlı çalışmamız, giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş'te, araştırma hakkında takip edilen yöntem, müellifin hayatı ve ilmî kişiliği, Sa'lebî'nin isrâîliyyat kaynakları, Hz. Musa ile ilgili rivâyetleri aktarma metodu ile Kur'an-ı Kerim'de Hz. Musa konularına yer verdikten sonra bugüne kadar Hz. Musa hakkında yapılan çalışmaların genel bir değerlendirmesini yapmaya çalıştık.İlgili rivâyetleri, Musa peygamberin hayat kronolojisini göz önünde bulundurarak sıralamaya çalıştık. Bu sebeple Hz. Musa'nın hayatını Mısır ve Mısır sonrası dönem olmak üzere ikiye ayırdık. Çalışmamızın birinci ve ikinci bölümünde Sa'lebî'nin el-Keşfü ve'l-Beyân'ında öncelikle Hz. Musa hakkında yer alan isrâîlî haberleri tespit ettik. Ardından müellifin, bu rivâyetleri ilgili âyetleri tefsir ederken nasıl aktardığını, rivâyetlerin genel bir değerlendirmesini de yaparak sunmaya çalıştık.Sonuç kısmında Musa peygamber hakkında yer alan isrâîlî rivâyetlerle eserin bizde oluşturduğu kanaatlere dair genel bir değerlendirme yaparak çalışmamızı sonuçlandırdık.Anahtar Kelimeler: İsrâîliyyat, İsrâîlî, haber, peygamber, rivâyet, Hz. Musa, Sa'lebî, el-Keşfü ve'l-Beyân.