Sağduyusal etik sezgiler temelinde politik liberteryenizmin savunusu

Liberteryenizm, bireysel özgürlüğü birincil değer olarak kabul eden politik felsefedir. Liberteryenizme göre sosyal, politik ve ekonomik hayatın ana aktörü birey olmalıdır; bireylerin kişisel tercih özgürlükleri devlet ve toplumun genel iyiliğine feda edilemez. İlgili yaklaşımlarının sonucu olarak liberteryenler, bireysel özgürlük önünde ciddi bir engel olarak beliren politik otoriteye sahip devlet figürüne karşı çekimser, şüpheci ve sorgulayıcı tavırları ile karakterize olurlar. Bu çalışmada deontolojik, sonuçsalcı ve Neo-Aristotelesçi yaklaşımların liberteryen argümanları temellendirmek için ideal olmadığı tespitinden hareketle, Michael Huemer ve Dan Moller'in daha makul ve geniş çevrelere hitap eden bir alternatif olarak önerdikleri sezgici/sağduyusal liberteryenizm tanıtılmış ve değerlendirilmiştir. Liberteryenizmin sözü edilen yeni savunusu, sağduyusal etik sezgilere dayalı moral normların referans alındığı bir metot aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Tezin ilk bölümü, birtakım moral gerçeklere sezgiler yoluyla ulaşmanın olanağını temsil eden sezgici meta-etik kuramın temellendirilmesine ayrılmıştır. Rakip kuramların eleştirileri ışığında yapılan incelemeler sonucunda güvenilir sağduyusal sezgilerin, metodolojik referans noktası haline getirilecek en doğru ve işlevsel ögeleri temsil ettiği saptanmıştır. Sağduyusal etik sezgilerin devlet-birey dikotomisi özelindeki yansımalarının incelendiği ikinci bölümde ise bireyler ve devletin aksiyolojik alanda aynı moral normları işaret eden etik sezgilere tabi olduğu fikrinden yola çıkılarak devletin zorlayıcı doğası ile karakterize olan eylemlerinin en temel, yaygın kabul görmüş etik sezgilerle yaşadığı çelişki gösterilmeye çalışılmıştır. Öte yandan günümüze dek çoğu teorisyen devletin bireyler için geçerli olmayan birtakım politik yetkilere -politik otoriteye- sahip olduğunu ileri sürmüş, yani devlete özel moral bağışıklık atfetmiştir. Dolayısıyla bu bölüm aynı zamanda, politik otoriteye sahip devletin moral normlara karşı bağışık olduğu fikrinin dayandığı en popüler çağdaş yaklaşım olan sosyal sözleşme teorisinin problemlerini de sunmaktadır. Gelinen noktada devlete moral meşruiyet yükleyen teorilerin başarısızlıkları, devletin de tıpkı bireyler gibi etik sorumluluğu bulunduğunu göstermiştir. Fakat halihazırda varlık gösteren tüm devletler, bireyler tarafından gerçekleştirildiğinde sezgisel olarak yanlış bulunan edimleri işlemeye devam etmekte olduğundan, liberteryenlerin politik otoriteye sahip devlet figürüne karşı şüpheci, hatta kimi zaman redde varan eleştirel yaklaşımlarının yerindeliği tespit edilmiştir. Öte yandan sağduyusal etik sezgilerin, liberteryenlerin sıklıkla destekledikleri özel mülkiyet ve serbest piyasa uygulamaları özelindeki yansımalarının ise pozitif yönde olduğu gözlemlenmiştir. Bilim Kodu : 110925 - 110913 Anahtar Kelimeler. : Liberteryenizm, Sezgicilik, Sağduyu, Otorite, Mülkiyet