Sağlığın sosyal belirleyicileri: Samsun ili üzerine nitel bir çalışma

İnsanın olduğu her yerde eşitsizliğin hâkim olduğu düşüncesi herkes tarafından bilinen bir olgudur. Bu bakımdan sağlık, eğitim ve ekonomi gibi kişilerin gelişme sürecinde önemli ölçüde fırsat sağlayan ve hizmet alanlarında ortaya çıkan ölçüsüz eşitsizlik, muhakkak ele alınması gereken bir konu olarak öne çıkmıştır. Zira eşitsizlikler bireyleri daha kötü sağlık risklerine sürüklemektedir. Bu anlamda sağlığın sosyal belirleyicilerinin ele alınması elzemdir. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin konuşulmaya başlaması, esasında bireyler arasındaki farklılıkların ele alınması ve bu farklılıkların sağlığa nasıl bir etki yarattığını ortaya çıkarma konusunda önemli bir yeri vardır. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin irdelenmesindeki nihai hedef, toplumdaki tüm bireylerin en yüksek esenlik seviyesine ulaşmasını sağlamaktır. Zaten sağlığın sosyal belirleyicilerinin ortaya çıkış gayesi sosyodemografik, sosyoekonomik ve sosyokültürel özellikler bakımından oluşan bireyler arasındaki eşitsizliğin sağlığa yansımasıyla beraber var olan hayat şartlarının daha kaliteli daha yaşanabilir bir seviyeye taşınmasını sağlamaktır. Bu noktada bireylerin sağlık, hastalık algısı, sağlık hizmetlerine erişilebilirlik durumu ve alınan hizmetin kalite düzeyi, bireyin hekim ve hastane ile olan ilişkisinin niteliği, covid-19 pandemisinin sağlığa yansıması gibi birey hayatı için elzem olan konuların sağlığın sosyal belirleyicileri çerçevesinde ele alınması çalışmanın hedefini oluşturmaktadır. Yapılan çalışmanın örneklemini Samsun şehrinde yaşayan sosyodemografik özellikleri birbirinden farklı 33 katılımcı oluşturmaktadır. Nitel çalışma yöntemi uygulanan bu çalışmada nitel veri toplama aracı olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık, Hastalık, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Sağlık-Hastalık İlişkisi