Sağlık bilimleri öğrencilerinin bireysel yenilik algılarının kariyer kararlarına etkisi

Bu araştırma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü'nde okuyan öğrencilerin yenilik algıları ile kariyer kararları arasındaki ilişkinin belirlenmesini amaçlayan tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Bu bağlamda, sağlık bilimleri fakültesinde okuyan üniversite öğrencilerinin bireysel yenilikçilik düzeyleri ile kariyer seçimleri arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olup olmadığı araştırmak ve cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, anne-baba eğitim seviyeleri ve çalışma durumlarının, bölüm farklılıklarının, bireylerin kariyer seçimlerinde ve bireysel yenilikçilik düzeylerinde ne gibi değişikliklere neden olduğunu incelemektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, kariyer kararı ölçeği ve bireysel yenilikçilik ölçeği kullanılmıştır. İstatistik değerlendirme SPSS 22.0 ve AMOS 21.0 istatistik programında frekans (F), yüzde (%), aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Katılımcıların bireysel yenilikçilik ve kariyer kararı ile ilgili özellikleri için iki grup ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi (independent samples t test), ikiden fazla grup ortalamaların karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi (One way ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA'da farkın kaynağının belirlenmesi için Scheffe testi, kullanılan ölçeklerin yapısal geçerliliğinin test edilmesinde ise doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bireysel yenilikçilik algılarına ilişkin puan ortalamalarının = 66.47 ve SS= 7.25 olduğu göz önüne alındığında katılımcıların "sorgulayıcı" kategorisinde oldukları bulunmuştur. Bireysel yenilikçilik algılarının ve kariyer kararlarının cinsiyet, yaş, not ortalaması, gelir durumuna, annenin ve babanın çalışma durumlarına göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı ancak öğrenim gördükleri bölümlere ve sınıf düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu görülmüştür. Bireysel yenilikçilik ölçeği alt faktörleri ile kariyer kararı alt faktörleri arasındaki sonuçlarda ise en yüksek ilişki değişime direnç ile kariyer kararları arasında bulunmuştur. Buna göre, öğrencilerin değişime dirençleri azaldıkça kariyer kararlarındaki netlik artmaktadır. Deneyime açıklık ve fikir önderliği ile kariyer kararları arasında da pozitif ilişki bulunmuştur. Buna göre, öğrencilerin deneyime açık olmaları ve fikir önderliği algılarının artması, kariyer kararlarını artırmaktadır. Deneyime açıklık ile bilinçli kariyer kararları arasında pozitif, anlamlı ve yüksek ilişki bulunmuştur. Diğer bir önemli sonuç ise fikir önderliği ile bilinçli kariyer kararları arasında pozitif anlamlı ilişki bulunmasıdır. Buna göre öğrencilerin çevresindeki grup içerisinde diğer bireylerden önde kılan özelliklere sahip oldukları algıları arttıkça bilinçli kariyer kararı artmaktadır. Öğrencilerin bireysel yenilikçilik algıları arttıkça bilinçli kariyer kararları artarken, bilinçsiz kariyer kararları ve çevresel etkenlere bağlı karar vermeleri azalmaktadır.