Sağlık çalışanlarının Human papillomavirus (HPV) aşısı ve HPV ile serviks kanseri ilişkisi hakkında bilgi düzeyinin değerlendirilmesi

Giriş: Serviks kanseri kadın kanserleri içerisinde ikinci sıklıkta görülmektedir. Serviks kanseri açısından en önemli risk faktörü Human Papillomavirus (HPV)'tur. Serviks kanserine karşı koruyucu olarak geliştirilen HPV aşısı dünyada kullanılmaya başlanmıştır.Amaç: Bu araştırma, sağlık çalışanlarının HPV ile serviks kanseri ilişkisi açısından bilgi düzeylerini değerlendirmek ve HPV aşısı hakkındaki bilgilerini incelemek amacı ile kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 15 Haziran - 30 Eylül 2009 tarihleri arasında Bursa il merkezinde bulunan 12 hastanenin kadın hastalıkları ve doğum klinikleri ile çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniklerinde görev yapan 366 sağlık çalışanına (hemşire, ebe, sağlık memuru, doktor) uygulanmıştır. Sağlık çalışanlarına demografik özellikleri, serviks kanseri ile HPV ilişkisi ve HPV aşısını içeren bir anket uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirme için SPSS 17.0 paket programı kullanılmıştır.Bulgular: Çalışmaya katılanların %83.3'ü kadın iken, %16.7'si erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 33.95±9.02 yıl olarak saptanmıştır. Çalışmaya katılanların %49.4'ü hemşiredir. Tüm katılımcıların yarısından fazlası kadın hastalıkları ve doğum kliniklerinde çalışmaktadır (%55.2). Ankete katılanların %89.1'i serviks kanseri hakkında bilgisi olduğunu ifade etmiştir. Serviks kanserinin HPV'nin bazı tipleri ile ilişkili olduğunu bilme ile meslek grupları arasındaki ilişki incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki elde edilmiştir (p=0.04). HPV aşısı hakkında bilgi düzeyi, cinsiyet, medeni durum, meslek, çalışılan klinik ve çalışma süresi açısından incelenmiş, serviks kanseri aşısını bilme ile cinsiyet, meslek ve klinik değişkenleri arasında istatiktiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (cinsiyet: p=0.01, meslek: p=0.00, klinik: p=0.01). Araştırmaya katılanların %15.3'ü HPV aşısını duymadığını belirtmiştir. Kadın hastalıkları ve doğum kliniklerinde çalışanların bilgi düzeyi daha fazla bulunmuştur (p=0,00). Bilgi düzeyi ile medeni durum arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.07). Katılımcıların büyük bir kısmı serviks kanseri ve HPV aşısı hakkında bilgi edinmeye isteklidir (%85.5 ve %84.4).Sonuç: Sağlık çalışanlarının HPV aşısı konusundaki bilgi ve tutumu, HPV aşısının uygulanmasında ve halkın bilinçlenmesinde önemli rol oynayacaktır. Elde edilen verilere dayanarak HPV ile serviks kanseri ilişkisi ve HPV aşısı konusunda sağlık çalışanlarının bilgi sahibi olduğu söylenebilir. Bununla birlikte aşılama konusunda hedef populasyona hitap eden ve bu grupla en sık karşılaşan sağlık çalışanlarının %15'inden fazlası aşının varlığından habersizdi. Halkın eğitilmesi ve sağlığının korunması açısından önemli sorumlulukları olan ve bilgi edinmeye istekli olan sağlık çalışanlarının tümünün bilgilendirilmesi için bu konuda daha fazla eğitimin verilmesi gereklidir.Anahtar Kelimeler:Human papillomavirus, Serviks kanseri, Aşı, Sağlık çalışanları