Sağlık hizmetlerin faaliyet tabanlı maliyetleme ve bir uygulaması

Gelişen ve değişen teknoloji, küresel rekabet, bireylerin sağlık konusunda bilinçlenmesi ve yaşlı nüfus artışına bağlı olarak kronik hastalıkların artması sağlık hizmeti maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. Ayrıca kaliteli sağlık hizmetlerinin mevcudiyeti ve sürdürülebilirliği açısında maliyetlerin kontrol altına alınması gerekmektedir. Hem kaliteli hizmet sunmak hem de maliyetleri azaltmak için sağlık hizmetlerinde gerçekçi maliyet bilgileri sağlayan Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) yönteminden yararlanılmaktadır. Bu çalışmada Covid-19 salgın dönemi testlerinin birim maliyetlerinin FTM yöntemi kullanılarak hesaplanması amaçlanmıştır. Retrospektif, tanımlayıcı olan bu çalışmada, Türkiye'de bulunan bir havalimanında faaliyet yürüten X laboratuvarının, 2021 yılına ait 1 yıllık verileri çağdaş maliyet analizi yöntemlerinden biri olan FTM yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, X laboratuvarında 2021 yılında yapılan 136 078 adet PCR, 7 022 adet antikor ve 33 018 adet antijen testinin FTM analiziyle hesaplanan birim maliyetleri sırasıyla 66.94 TL, 87.17 TL ve 35.36 TL'dir. İşletme PCR testi için 250 TL, antikor testi için 300 TL ve antijen testi için 175 TL ödeme almaktadır ve testlerden sırasıyla; 185.06 TL, 212.83 TL, 139.64 TL birim kâr elde ederek 2021 yılında toplamda 31 016 094.86 TL kâr elde etmiştir. FTM yöntemine göre Geleneksel yöntem PCR testinin birim maliyetini 4.83 TL eksik hesaplarken, antikor testi birim maliyetini 9.71 TL fazla, antijen testinin birim maliyetini 17.79 TL fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma sonucunda Covid-19 pandemi döneminde yapılan testler arasında en kısa sürede, en az maliyetle yapılan testin antijen testi olduğu belirlenmiştir.