Sağlık tesislerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan geri ödemelerin ARDL Sınır Testi ile değerlendirilmesi

Ülkemizde sağlık reformu olarak nitelendirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık hizmetlerinin finansmanı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında toplanmıştır. Sonuç olarak SGK, sağlık kurumlarından sağlık hizmeti satın alan en büyük kuruluş haline gelmiştir. Bu nedenle sağlık kurumlarından hangilerinin SGK'nın sağlık harcaması üzerinde daha fazla etkiye sahip olduğunun bilinmesi önem arz etmektedir. Çünkü SGK'nın gelir gider açısından denk bütçede olması, sağlık hizmetleri finansmanının planlaması SGK'nın sağlık harcamaları ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada SGK ile anlaşması bulunan sağlık tesislerinin (ikinci basamak devlet hastaneleri, üçüncü basamak devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastaneler) SGK'ya gönderdikleri faturalar neticesinde SGK tarafından ilgili sağlık tesislerine yapılan geri ödeme ile SGK sağlık harcamaları arasındaki ilişkiyi incelemek, kısa ve uzun dönem tahminleme yapmak amaçlanmıştır. Kullanılan veriler Ocak 2009 ile Mayıs 2020 arasını kapsayan SGK'nın internet sitesinden aylık olarak yayınladığı sağlık ve mali istatistiklerden derlenmiştir. Çalışmanın amacına uygun olarak model kurulmuş ve kurulan bu model ARDL Sınır Testi Yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde; ikinci basamak devlet hastanelerinin, üçüncü basamak devlet hastanelerinin, üniversite hastanelerinin ve özel hastanelerin SGK'ya gönderdikleri fatura bedelleri neticesinde söz konusu tesislere SGK tarafından yapılan geri ödeme ile SGK'nın sağlık harcamaları arasında kısa ve uzun dönemli ilişki bulunduğu saptanmıştır. Uzun dönemde ikinci basamak devlet hastaneleri SGK'nın sağlık harcamalarını azaltma yönünde etki gösterirken; üçüncü basamak devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastanelerin SGK'nın sağlık harcamasını artırdığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: ARDL Sınır Testi, Geri Ödeme, Sağlık Harcamaları, SGK