Sağlıklı bireylerde fonksiyonel uzanma testi modifikasyonlarının postürografi parametreleri ile korelasyonunun değerlendirilmesi

Karabulut, M. Sağlıklı Bireylerde Fonksiyonel Uzanma Testi Modifikasyonlarının Postürografi Parametreleri ile Korelasyonunun Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Odyoloji Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. Postüral kontrolün etkin bir şekilde değerlendirilmesini sağlayan Postürografi kliniklerde henüz yaygın olarak kullanılmazken, klinik kullanımı kolay, masrafsız, hızlı ve sarf malzemesi içermeyen subjektif Fonksiyonel Uzanma Testi (FUT) sıklıkla tercih edilen, ayakta dengeyi değerlendirmek amacı ile kullanılmaktadır. Literatürde standart FUT'un yanı sıra birden fazla modifikasyonu bulunmaktadır. FUT sonuçları arasında farklılıklar gözlemlenmesi nedeniyle hangi test yönteminin tercih edilmesi gerekliliği konusunda çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu amaçla çalışmamızda FUT ve modifiye FUT'ların, Bilgisayarlı Statik Postürografi (BSP)'nin Kararlılık Sınırları Testi (KST) ve Ritmik Ağırlık Aktarma (RAA) test sonuçları ile korelasyonu araştırılmıştır. 18-40 yaş arasındaki 30 sağlıklı bireye standart metot FUT ve modifiye edilmiş FUT'lar uygulanıp uzanma mesafesi ile KST'de Ulaşılan Son Nokta (EPE) ve Maksimum Nokta (MXE) korelasyonu incelenmiş; aynı zamanda manuel olarak kronometre ile FUT uzanma süresi değerlendirilip, KST'de hareket hızı ve RAA'da sağ-sol ve ön-arka düzlemde gerçekleştirdiği hareket hızları arasında korelasyonlar incelenmiştir. Tüm FUT metotları uzanma mesafesi ile KST'de EPE ve MXE arasında pozitif yönde orta dereceli korelasyon elde edilmiştir (p<0.05). Sadece yumuşak zemin dominant kol FUT uzanma süresi ile KST hareket hızı arasında negatif yönlü korelasyon elde edilirken (p<0.05) diğer FUT metotları uzanma süresi ile KST hareket hızı arasında ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Bununla birlikte çalışmamızda hangi FUT stratejisinin daha güvenilir olduğunu göstermek için sert ve yumuşak zeminde tek kol ve çift kol ile FUT değerlendirmesi yapılmış, hem sert zeminde hem de yumuşak zeminde uygulanan tek kol ve çift kol FUT testinin BSP'de EPE ve MXE ile korelasyonları kıyaslanmış ve çift kol FUT ile daha yüksek düzeyde korelasyon elde edilmiştir. RAA testinde bireyin ön-arka düzleminde yaptığı yavaş hız durumdaki hareket süresi ile standart metot FUT uzanma süresi arasında orta dereceli korelasyon elde edilirken, sağ-sol düzleminde yaptığı hızlı durumdaki hareket süresi ile sert zemin lateral FUT uzanma süresi arasında orta dereceli korelasyon elde edilmiştir (p<0.05). Bulgularımız doğrultusunda, BSP'de KST ile en iyi korelasyonun elde edildiği; sert zeminde çift kol ile FUT'un, uzanma mesafesinin hedef alındığı postüral kontrol ölçümlerinde, yumuşak zeminde dominant kol ile FUT'un ise testi tamamlama süresinin önemli olduğu postüral kontrol ölçümlerinde güvenle kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Fonksiyonel Uzanma Testi, Bilgisayarlı Statik Postürografi, Kararlılık Sınırları, Ritmik Ağırlık Aktarma, Postüral Kontrol