Sağlıklı bireylerde oturmada farklı ayak pozisyonlarının rahatsızlık hissi, ağırlık aktarımı ve postür üzerine biyomekanik etkileri

Amaç: Bu çalışma, sağlıklı bireylerde oturmada farklı ayak pozisyonlarının rahatsızlık hissi, ağırlık aktarımı ve postür üzerine biyomekanik etkilerini değerlendirmek amacıyla planlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmaya 18-25 yaş aralığında 30 sağlıklı gönüllü birey dahil edildi. Demografik bilgiler alındıktan sonra bireylerin, kas kuvveti, postür analizi, core kuvveti değerlendirildi. Bireyler belirlenen farklı 6 ayak pozisyonundan test edilecek oturma pozisyonuna alınıp, omurga ve başlarını dik tutmaları istenerek 30 dakikalık bekleme süresi başlamadan modifiye fonksiyonel uzanma testi, ağırlık aktarımı ve rahatsızlık hissi değerlendirildi. Bireylerin omurga ve pelvik tilt açısını değerlendirmek amacıyla lateralden, torakal 12. vertebra seviyesinden görüntüleri kaydedildi. Bekleme sürecinde rahatsızlık hissinin ilk arttığı zamanki süre ve rahatsızlık hissi tekrar değerlendirildi. Otuzuncu dakikada sırasıyla ağırlık aktarımı ve rahatsızlık hissi değerlendirildi, lateral görüntü kaydedildi ve modifiye fonksiyonel uzanma testi tekrarlandı. Bulgular: Araştırmaya yaş ortalaması 22.63 ± 2.14 olan toplam 30 (13 kadın, 17 erkek) sağlıklı gönüllü birey ile tamamlandı. Oturma pozisyonunda belirlenen ayak pozisyonlarının başlangıç ve 30. dakikada ölçülen servikal, torakal, lumbal, pelvik tilt açıları, fonksiyonel uzanma mesafelerinde gruplar arası anlamlı farklılıklar gözlenmezken (p<0.05), rahatsızlık hissi ve ağırlık aktarımında ise gruplar arası anlamlı farklılıklar bulundu (p<0.05). Tüm ayak pozisyonlarında 30. dakikada başlangıca göre omurga açıları ve pelvik tilt açısında, fonksiyonel uzanma mesafelerinde, rahatsızlık hissinde ve ağırlık aktarımında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0.05). Sonuç: Sağlıklı bireylerde dış destek olmadan farklı ayak pozisyonlarında otuz dakika oturmanın, bireylerin rahatsızlık hissini arttırdığı, postürü ve oturma dengesini olumsuz etkilediği, ayaklara binen ağırlık aktarımını arttığı bulundu. Değişen postürle birlikte bulundu. Ayrıca postür bozukluğu ve kas kuvveti zayıflığının tüm ayak pozisyonlarında servikal ve torakal bölgede fizyolojik eğrilikden daha çok sapmalara neden olduğu, rahatsızlık hissinin bu durumlarda daha çok arttığı bulundu. Teknolojik gelişmelerle birlikte hareketsiz yaşam tarzının kaçınılmaz olduğu düşünüldüğünde, çalışmamızın uzun süreli oturan bireylerin postüral bozuklukların incelenmesinde, önlenmesi veya düzeltilmesi aşamasında fizyoterapi bilimine önemli katkılar sağlayacağını düşünmekteyiz. Bu sebeple uzun süre oturmanın omurga biyomekaniğine ciddi etkileri düşünüldüğünde çalışmamız normal postürün önemi açısından önemli sonuçlar sunmaktadır. Çalışmamız, literatürde ciddi bir eksik ve standardizasyonu zayıf olan bir konuya ışık tutmuş ve algılanan vücut rahatsızlık hissinin ayak pozisyonunlarındaki farklılığı ortaya koymuştur. Ayrıca; bu alandaki ilk çalışma olarak hem klinik hem de literatüre farklı bir bakış açısı getirmektedir. Anahtar kelimeler: Ayak, Biyomekanik, Postür, Rahatsızlık, Oturma