Sağlıklı bireylere uygulanan farklı kuvvetlendirme yöntemlerinin hamstring kas grubu pasif mekanik özellikleri üzerine etkisinin araştırılması

Uysal Ö., Sağlıklı Bireylere Uygulanan Farklı Kuvvetlendirme Yöntemlerinin Hamstring Kas Grubu Pasif Mekanik Özellikleri Üzerine Etkisinin Araştırılması. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Fizyoterapistliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışmanın amacı sağlıklı bireylere uygulanan farklı kuvvetlendirme yöntemlerinin hamstring kas grubunun pasif mekanik özelliklerine olan etkisini ve bu etkinin performans ölçümleri ile ilişkisini araştırmaktı. Çalışmaya 42 sağlıklı sedanter erkek birey dâhil edildi. Bireylerin kuadriseps ve hamstring kaslarının pasif mekanik özellikleri ve kas kuvvetleri; hamstring kasının esnekliği, anaerobik patlayıcı kuvveti, reaksiyon zamanı ile birlikte çeviklikleri eğitim programı öncesinde değerlendirildi. Bireyler rastgele olarak konsentrik, eksentrik ve nöromusküler elektrik stimulasyonu (NMES) eğitim gruplarına eşit sayıda ayrıldı. 8 haftalık eğitim programları sonucunda tekrar değerlendirildi. Konsentrik eğitim bilateral hamstring ve kuadriseps kaslarının sertliğini arttırırken, bilateral kuadriseps kas tonusunu azalttı. Konsentrik eğitimin yaptığı bilateral hamstring sertlik artışı diğer eğitimlerden üstündü (dominant p=0,005 ve non-dominant p=0,012). Ayrıca konsentrik grubun dominant taraf kuadriseps tonusu, eksentrik eğitim alan gruba göre anlamlı şekilde azaldı (p=0,01). Bilateral kuadriseps sertliğindeki artış, her 2 gruptan da üstündü (Eksentrik için p=0,003 ve p=0,005; NMES için p=0,003 ve p=0,004). Eksentrik eğitim, bilateral olarak hamstring elastikiyetini (dominant p=0,0445 ve non-dominant p=0,0092) arttırken, kuadriseps sertliğini (dominant p=0,0478 ve non-dominant p=0,028) azalttı. Eksentrik eğitime alınan grupta non-dominant taraf hamstring elastisitesindeki artış, NMES grubundan üstündü (p=0,008). Konsentrik eğitim grubunda dominant taraf kuadriseps tonusundaki azalma ile reaksiyon zamanındaki azalma arasında (r=0,664 ve p=0,026), non-dominant taraf kuadriseps sertliği artışı ile reaksiyon zamanındaki azalma arasında ilişki bulundu (r=-0,664 ve p=0,026). Kas kuvveti artışının pasif mekanik özelliklerdeki değişime etkisi bakımından en fazla ilişki konsentrik eğitim grubunda görüldü. Elde edilen veriler ışığında kasların pasif mekanik özellikleri açısından optimal tek bir yükleme modeli olmadığı bulundu. Konsentrik eğitim kas sertliğini arttırmak için tercih edilebilirken, kas elastikiyetini arttırmak için eksentrik eğitimin ön plana çıktığı görüldü. Bireylerin kas mekanik özelliklerinin değerlendirilmesi ve kişisel ihtiyaçlara göre yüklenme modellerinin belirlenmesi, hamstring kası için koruyucu yaklaşımların oluşturulması ve performans artışı için önemli bir yaklaşım olabilir. Anahtar Kelimeler: Hamstring Kas Grubu, Elektrik Stimulasyonu, Dirençli Eğitim, Kas tonusu.