Sağlıklı çocuklarda çevresel tütün dumanından etkilenmenin (ikinci el sigara içimi) anket yöntemi ile ve idrarda kotinin düzeyi ölçülerek araştırılması

Amaç ve Hipotez: Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) son raporuna göre; 1,2 milyar yetişkin içici nedeniyle 700 milyon çocuk sigara dumanından etkilenmektedir. Düşük ve orta gelirli ülkelerde sigara kullanım oranları gün geçtikçe artmaktadır. Tütün kullanımı diğer yüksek riskli davranışlarla bağlantılıdır. Türkiye'de yapılan araştırmalar; çocukların %53-85'inin edilgin sigara içiciliğinden etkilendiğini göstermektedir. Kotinin; sigara içenleri, içmeyenleri ve pasif içicileri tespit etmek için en önemli ve en güvenilir biyolojik belirteçtir. Bu çalışmanın amacı pasif içiciliği beş yaşından küçük sağlıklı çocuklarda araştırmak ve ikinci el sigara kullanımının çocuk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini tespit etmektir. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatri Anabilim Dalı Çocuk Sağlığı Polikliniği'nde düzenli olarak izlenen beş yaşın altındaki çocuklar,anne-babaları tarafından bilgilendirilmiş onamı alınarak ankete dahil edildi. Aile ve çocukla ilgili demografik değişkenler, evde tütün dumanı ile karşılaşma durumu, solunum yolu enfeksiyonları sorgulandı. Çalışmaya katılan çocuklardan alınan idrar örneklerinde kotinin ve krea-tinin düzeyleri ölçüldü ve kotinin/kreatinin oranları hesaplandı. İdrar örneklerinde ko-tinin düzeyleri ölçümü, Kemilüminesan İmmünassay Yöntemi ile Tıp Fakültesi Hastanesi Merkez Laboratuvarı'nda yapıldı. Demografik veriler, idrarda kotinin düzeyleri ve kotinin/kreatinin oranları kullanılarak, çocukların ikinci el tütün dumanı ile karşılaşma durumları, bunun büyüme ve enfeksiyon sıklığı üzerine etkisi belirlendi. Çalışmamızda elde edilen verilerin istatistiksel analizi için lisanslı bir SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin oransal değerlerini karşılaştırmak için Ki-kare testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. P <0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Evde sigara içen kişilerin oranı % 47,8, sigara içmeyenlerin oranı % 52,2 idi. Annelerin yüzde yirmi yedisi sigara içiyordu. Sigara içen annelerin çocuklarında idrar kotinin düzeyleri sigara içmeyen annelerin çocuklarına göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p = 0.01). Çocukların üçte biri (% 35.9) pasif içici olarak değerlendirildi. Sigara içen annelerin çocuklarında kotinin / kreatinin oranları daha yüksek olmasına rağmen, fark anlamlı değildi. Öte yandan, özellikle hamilelik döneminde sigara içen annelerin çocuklarının baş çevresi persentilleri, sigara içmeyen annelerin çocuklarına göre anlamlı derecede küçük bulundu (p = 0.004). Sonuç: Düzenli olarak izlenen okul öncesi çocuklarda, sigara dumanından etkilenmenin yaygın olduğunu tespit ettik. Etkilenmenin varlığını belirlemede, anne babalardan gelen bilgilere ek olarak idrar kotinin / kreatinin oranları da yol gösterici olmaktadır. Bu çalışma konuyla ilgili ulusal verilere katkıda bulunmaktadır ve ikinci el sigara içiciliğinin çocuk sağlığı üzerindeki zararlı etkilerine ilişkin ailelerdeki farkındalığı artırmaya yardımcı olacaktır. Türkiye'de yaygın olduğunu bildiğimiz çocuklarda ikinci el sigara kullanımıyla ilişkili zararlı sonuçların belirlenmesi ile ilgili daha güvenilir bir veri sunmaktadır ve toplumda farkındalığın artırılmasına katkıda bulunacaktır. Tüm kadınlar, hamilelik sırasında tütün kullanımından, alkol ve yasadışı uyuşturucu kullanımından kaçınmaları için özel olarak bilgilendirilmelidirler. Anahtar Kelimeler: Çevresel tütün dumanı, ikinci el sigara içimi, çocuk, sigara, idrarda kotinin