Sağlıkta şiddet: Kamu ve özel hastaneler acil servisleri üzerine karşılaştırmalı bir analiz (Elâzığ ili örneği)

Şiddet, yaş, cinsiyet, ırk vb. ayırt etmeden her kesimden insanın karşılaşabileceği, hem bireysel hem de toplumsal bir sorundur. Son yıllarda özellikle sağlık sektöründe çalışan hekim ve diğer sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında bir artış gözlemlenmektedir. Hemen her gün, medyada şiddete maruz kalan sağlık çalışanları ile ilgili haberler yer almaktadır. Sağlık hizmetleri doğası gereği bir ekip işidir ve acil servisler başta olmak üzere hastaneler aralıksız hizmet veren kurumlardır. Hangi türü olursa olsun şiddet, hem ekip ruhunu olumsuz yönde etkileyip çalışma motivasyonunu düşüren, hem de diğer hastalara verilen sağlık hizmetini aksatan bir durumdur. Kesintisiz sağlık hizmeti veren bu kuruluşlarda, hasta yakınları ya da tedavi amacı ile orada bulunan hastalar tarafından personellere; sözel, fiziksel, psikolojik şiddet vb. uygulanabildiği gibi, kurum içi ilişkiler bazında çalışanlar arasında yıldırma/mobbing vakalarına da rastlanabilmektedir. Farklı şiddet türlerinin yaşanmakta olduğu bu birimlerde çalışan sağlık personelleri; sayısı her geçen gün artan hasta sayısı, yetersiz personel ve çalışma koşullarına rağmen verilen hizmetin eksiksiz ve sorunsuz şekilde sunulması adına çalışmaya devam etmektedirler. Bu çalışmanın amacı, sağlık alanında şiddet gibi önemli bir olgunun neden ve sonuçlarını kamu ve özel hastane acil servis çalışanlarında incelemek, ayrıca yıldırma/mobbing sorununu ele alıp sunmaktır. Söz konusu kapsamda her iki çalışma alanında; "bireyleri şiddet uygulamaya iten sebepler nelerdir", "şiddeti uygulayanlar kimlerdir", "şiddet karşısında çalışanlar nasıl tepkiler vermektedirler", "sorunların önlenmesi adına kurum içi eğitim alınmış mıdır ve eğitimlerin etkinliği nasıldır", "şiddetin yarattığı sonuçlar nelerdir", "bireylerin uyguladıkları yıldırma/mobbing türleri nelerdir", "bunun karşısında çalışanlar hangi davranışları sergilemektedir ve haklarını hangi şekillerde aramaktadırlar" gibi sorulara cevaplar aranmıştır. Çalışma kapsamında özel ve kamu hastanesinde çalışmakta olan acil servis personellerin tümüne, toplamda 250 kişiye anket uygulaması yapılmış, ardından fiziksel şiddete maruz kaldıklarını belirten toplam 21 kişi ile derinlemesine görüşme yapılarak veriler elde edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda elde edilen veriler analiz edilmiştir. Maruz kalınan şiddet türlerinden ne şekilde etkilendikleri, olay sonrasında ne yaptıkları, bu konularda kendilerine destek olunup olunmadığı ve uğramış oldukları yıldırma/ mobbing karşısındaki çözüm yolları açıklanmaya çalışılmıştır. Kamu ve özel hastane acil servisleri özelinde yapılan bu çalışma ile sağlık alanında yaşanan şiddet türleri, gerekçeleri ve çalışanlar tarafından sunulan çözüm yollarını sosyolojik açıdan inceleyerek, acil servislerde yaşanan şiddet türleri ile ilgili yapılacak çalışmalara ve şiddet ile mücadele politikalarına sınırlı da olsa katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Saha araştırması sonucunda elde edilen bulgulara göre bu alanda çalışan personeller konuyla ilgili olarak, sorunlarına etkili çözümler getirecek, liyakat sahibi, bilgili, çözüm üzerinde kararlı şekilde duracak ve çalışanların sorunlarına karşı duyarlı olabilen insanlara ihtiyaç duymaktadırlar. Bu konuda olumsuz düşünenler olduğu kadar, umut var olanların sayısı da az değildir. Anahtar Kelimeler :Acil Servis, Şiddet, Şiddet Türleri, Sağlıkta Şiddet, Mobbing/ Bullying