Sağır yetişkinlerin kimlik inşaları

Bu çalışmada, işitme engelli ebeveynlerin gündelik yaşam deneyimlerinin ve işiten çocukları CODA'lar (Children of Deaf Adults-"Sağır Yetişkinlerin Çocukları") bağlamında işiten toplum ve işiten bireyler ile ilişkilerinde yaşantıladıkları iletişim deneyimlerinin kimlik inşaları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 3 kadın, 4 erkek olmak üzere toplam 7 işitme engelli ebeveyn ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucu elde edilen verilerin analizi ve yorumlanmasında fenomenolojik analiz yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda araştırma bulguları, "Engellikten Ayrıştırılan Sağır Kimliği ve Özgün Toplumu" üst başlığında, "Kimlik Özdeşimleri: İç-Grup ve Dış-Grup Ayrımları", "Bir Sosyal Grup Olarak Sağır Toplumu", "Ortak Kimlik Deneyimini Pekiştiren Sosyal Kurumlar: Dernek ve Lokaller", "Toplumsal Sorunlar: Devletin Uygulamaları Bağlamında İktidar ve Kimlik Politikaları" ve "Eğitim Sorunları: Sağır ve İşitme Engelli Okulları" temaları ile alt kategorilerinde toplanmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların kendi kimlik kategorizasyonlarında engellikten ayrışan bir sosyal kimlik olarak sağır kimliğini benimsedikleri saptanmıştır. Sağır toplum ve sosyal kimliğinin temel belirleyici değişkeninin, işaret dili değişkeni olduğu tespit edilmiştir. Bu tarz bir kimlik tanımlamasının temelinde dış-gruptan maruz kalınan önyargı ve ayrımcı tutumların, iç-grup olarak sağır toplumuna atfedilen özelliklerin daha fazla benimsenmesine neden olduğu çıkarımına ulaşılmıştır. Katılımcılar tarafından toplumsal alanda da özgün eğitim kurumları ile dernek ve lokallerin sağır toplumunun sosyal kurumları olarak kimlik özdeşimlerini pekiştirdiği ifade edilmiştir. Son olarak katılımcılar, özellikle sağır kimliği özelinde geliştirilen devlet politika ve uygulamalarının yetersiz olduğunu ifade etmiştir. Sağır kimliği çerçevesinde elde edilen tematik içerikler, ötekileştirilme, damgalanma, ayrımcılığa maruz kalma kavramları ile engellilik ve beden bağlamında iktidar kuruluşu çerçevesinde tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağır Kimliği, CODA Çocuklara Sahip Olmak, Kimlik Özdeşimi, Damgalanma, Ötekileştirilme, Beden ve İktidar