Sakarya-Amasra-Cide kıyı ve kıyı ötesi sedimanları üzerine genç tektoniğin etkisi

Batı Karadeniz, Sakarya Nehri, Amasra- Cide arası kıyı ve kıyı açığından alınan airgun ve 3.5 kHz (ORE) sismik kayıtları Karadeniz baseni için tektonik olayların çok önemli olduğunu göstermektedir. Yakın geçmişte Karadeniz'in bugünün derin baseni haline gelmesine yol açan tektonik olaylar Karadeniz morfolojisi ve sedimanter yapılarını denetlemektedir. Tektonik hatlar başlıca kıyı çizgisine paralel olarak gelişmiş kayma yüzeyleridir. İkinci bir tektonik sistem, diğeri kadar etkin olmayan ve bunlara verev olarak gelişmiş fay sistemleridir. ' Bölgede üç morfolojik öge tanımlanabilmektedir; Kıta sahanlığı, kıta yokuşu ve apron. Bu morfolojik unsurların birbirleriyle yapmış olduğu sınırlar hala aktif olan tektonik hatlardır ve bu öğelerden bir diğerine geçiş genellikle çok ani ve belirgindir. Morfolojik bölümlerin büyüklük ve yayılımları tamamıyla yapısal öğelerin kontrolü altındadır. özellikle kıta yokuşu ve aprortun üst kısımlarında taban topografyası oldukça düzensizdir. Bu bölgeler kütle kaymalarının (slides) ve kayma- oturmalar inin (slumps) en yaygın olduğu bölümlerdir ve değişik boyutlu kaymış kütleler çukurlar ve tepeler oluşturarak düzensiz topografyaya sebep olmaktadır. Kıta yokuşunda topoğrafik düzensizliği oluşturan ikinci unsur denizaltı kanyonlarıdır. Kıta yokuşuna verev veya dik gelişen bu kanyonlar bölgedeki tali fayların ürünüdür ve kanal dolgusu özellikli fazla bir sediment birikimi göstermemektedir. Kayma hatları ve kayan bloklar arasında gelişen tektonik birikim havzaları Karadeniz'in bu bölümü için oldukça belirgindir. Bu tür birikim havzalarına ait? önemli sayılabilecek kalınlıktaki sedimentlerde kayma yüzeyi hareketine bağlı olarak gelişen tabaka dikleşme ve ters eğimlenmeleri bu hatların hala aktif olduğunun bir göstergesidir. Çok büyük boyutlu yumuşak sediment kütle kaymaları, sediment kayma- oturmaları (slumps) apronun üst kısımlarında, özellikle bu tür hareketlerin oluşumuna müsait taban eğimine sahip olduğu bölge batısında cok yaygındır. Kıta yokuşu- apron geçiş bölgeleri için tipik olan sediment kayma- oturmaları, muhtemelen ana kayma yüzeyleri ve bugün daha derinlerde kalmış olan eski slumplara i kayma- oturma) ait kayma yüzeylerinin hareketlerince tetiklenmektedir. Bölgede, apronun kayma- oturma gösteren sediment leriyle, yatay tabakaları arasında her saman kesin bir sınır bulunmamakta? geçiş dereceli olmaktadır» Slumplardan sonra tekdüze yatay tabakalar kilometrelerce devam etmektedir. Ancak bugün sediment birikimi nedeniyle, eski eğimlerini dolay ısı ile slump bölgesi olma özelliğini kaybetmiş olan alanlar yatay sediment tabakaları altındaki paleo- slumpîarıyla geçmişteki eğim durumlarını yansıtmaktadır. Bölgede slump birikim alanları zaman içerisinde daralmıştır.