Sakarya ilinde doğum sonrası kadınlarda anksiyete ve depresyon sıklığı ve ilişkili etmenler

GİRİŞ VE AMAÇ: Postpartum depresyon ve anksiyete yaygın görülen, anne ve bebeği etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Araştırmada, Sakarya İlindeki lohusaları temsil eden bir örneklemde depresyon ve anksiyete belirtileri sıklığının tespiti ve ilişkili etmenlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma, Ağustos 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında Sakarya ilinde aile hekimliği sistemine kayıtlı postpartum 2-6. haftalar arasındaki kadınlar üzerinde yapılan kesitsel tipte bir araştırmadır. Küme örnekleme yöntemiyle seçilen aile hekimliği birimlerindeki 282 kadına sosyo-demografik bilgiler, EDSDÖ ölçeği ve PASS-TR ölçeği içeren anket uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-Kare testi, Mann-Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizleri kullanılmıştır. BULGULAR: Araştırmaya katılanların EDSDÖ ölçeği toplam puanı 13 puan ve üzerinde olanların postpartum depresyon belirtisi olduğu kabul edilerek sıklık %13,8 ve PASS-TR ölçeği toplam puanı 17 puan ve üzerinde olanların postpartum anksiyete belirtisi olduğu kabul edilerek sıklık %53,9 bulunmuştur. Postpartum depresyon belirtisi görülmesiyle ilişkili durumlar; işsizlik, eşin eğitim düzeyinin düşük olması, eşin işsiz olması, kendinde/ailede psikiyatrik bozukluk öyküsü olması, sigara içme alışkanlığı, hamilelik sürecinde yaşanan sorunlar, acil sezaryen şeklinde doğum yapmak, doğumdan sonra egzersiz yapmamak ve kendine süre ayıramamak, sosyal medya ve interneti bebeklerinin bakımı hakkında bilgi edinmek için kullanmamaktır. Gebelikte sözel şiddete maruz kalmak, bebek bakımıyla ilgili kendini yeterli hissetmemek, ailenin yönlendirici baskısını hissetmek, eş ve yakınlarından sosyal destek alamamak hem postpartum anksiyete hem de postpartum depresyon ile ilişkili bulunmuştur. SONUÇ: Bu Araştırma, ülkemizde doğum sonrası anksiyete yaygınlığını, bu alanda kullanılmak üzere hazırlanmış bir ölçekle, araştıran ilk araştırmalardan biri olması nedeniyle gelecek çalışmalara öncülük etmesi açısından önemlidir. Araştırmada ortaya konulan postpartum depresyon ve anksiyete ilişkili faktörlere yönelik hem doğum öncesi hem de doğum sonrası destek ve eğitimi içeren psikososyal müdahaleler gibi bireye yönelik önlemlerin sağlanmasına, kadınların çalışma hayatına katılımının arttırılması gibi topluma yönelik müdahalelere ihtiyaç vardır. Gelecekteki çalışmalarda önleme ve erken müdahale açısından postpartum depresyon ve anksiyeteyi etkileyen sosyo-demografik, biyolojik ve kültürel faktörlerin daha kapsamlı olarak araştırılması gereklidir. Anahtar Sözcükler: Anksiyete Bozukluğu, Postpartum Depresyon, Postpartum Kadınlar, Tarama, Yaygınlık