Sâkînâmelerde şarap

İçki, eğlence meclisi ve meclisle ilgili unsurların sâkîye seslenmelerle anlatıldığı eserlere sâkînâme denir. Arap ve Fars edebiyatında da örnekleri görülen sâkînâmeler, Türk edebiyatındaki ilk örneğini XIV. yüzyılda vermiştir. XX. yüzyıla kadar da sâkînâme yazma geleneği edebiyatımızda varlığını sürdürmüştür. Yüzyıllar boyunca çok sayıda sâkînâme yazılmış olması sâkînâmelerin divan edebiyatındaki yerinin ve öneminin kanıtıdır. Çalışmamızda divan edebiyatında önemli bir yer tutan sâkînâmelerde, şarabın hangi özellikleriyle ve nasıl ele alındığını ortaya koymaya gayret ettik. Bu amaçla Arap, Fars ve Türk edebiyatlarındaki sâkînâmeler; şarabın tanımı; şarabın tarihteki ve dinlerdeki yeri; şarap ve şarap anlamına gelen diğer kelimeler; divan edebiyatında şaraba yüklenen anlamlar; şarabın icadıyla ilgili anlatılar; şarap ve bezm geleneği hakkında bilgi verdik. Şarapla ilgili olarak kaynaklardan derlediğimiz çeşitli bilgileri sâkînâme metinlerinden seçtiğimiz örnek beyitlerle somutlaştırmaya çalıştık. Sâkînâmelerden ve kaynaklardan bulunan bilgilerden yola çıkarak elde ettiğimiz bulguları çalışmamızın sonunda değerlendirdik. Ayrıca tezimizde şarap terimleriyle ilgili bir sözlük de hazırladık.