Şanlıurfa ili nematod faunası ve biyoçeşitliliği üzerine araştırmalar

Sanlıurfa ili nematod faunası ve biyoçesitliliğini belirlemek amacıyla 2003-2005 yılları arasında, tarımsal ve doğal ekosistemlerde sürvey çalısmaları yürütülmüstür. Yarı-kurak olarak nitelendirilen bu çalısma alanı, kuru ve sulanabilir tarım alanlarını içermektedir. Coğrafi ve ekolojik farklılıklar ile ulasım imkanları göz önüne alınarak çalısma alanı 5 alt-bölgeye ayrılmıstır. Örnekleme, 3 yıl boyunca, biri bahar döneminde diğeri güz döneminde olmak üzere yılda 2 defa yapılmıstır. Bu çalısmada tespit edilen nematod faunası 8 takıma ait 26 tür, 28 cins ve 4 familyadan olusmustur. Faunada bitki paraziti ve serbest yasayan nematodların oranı sırasıyla % 39 ve % 61 olarak gerçeklesmistir. Bitki parazitleri 2 takıma (Tylenchida ve Dorylaimaida) ait 26 tür ve 6 cins ile; bakterivorlar 4 takıma (Cephalobida, Diplogasterida, Monhysterida ve Rhabtida) ait 4 familya ve 10 cins ile; fungivorlar 2 takıma ait (Aphelenchida ve Tylenchida) ait 3 cins ile; predatörler 2 takıma (Aphlenchida ve monochida) ait 2 cins ile; omnivorlar 1 takıma (Dorylaimida) ait 7 cins ile temsil edilmislerdir. Ekosistem bitki örtüsünün, nematod fauna ve biyoçesitliliğine etkisinin diğer faktörlere göre daha bariz olduğu belirlenmistir. Biyoçesitlilik indislerinden Maturity indisi (MI), Shannon çesitlilik (H') ve Evenness indisleri sırasıyla, 2,3, 2,1 ve 0,8 olarak belirlenmis olup, nematod faunasının Sanlıurfa ilinde tam tesekkül etmediği ve zayıf olduğu sonucu çıkarılmıstır. Anahtar Kelimeler: Sanlıurfa, biyoçesitlilik, nematod faunası, bitki paraziti nematodlar ve serbest yasayan nematodlar.