Satış sözleşmesinde aliud teslim

İsviçre-Türk borçlar hukuku sisteminde aliud teslim kavramını ele alan açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum özellikle aliud teslim ile satıcının edimini nitelik veya nicelik bakımından gereği gibi yerine getirmediği diğer hâller arasında sınırlandırma yapılmasını zorlaştırmaktadır. Öğreti ve uygulamadaysa en çok aliud teslim ile ayıplı ifa kavramları karşılaştırılmakta; özellikle parça ve çeşit satışı ayrımı göz önünde bulundurularak her iki kavram arasındaki ilişki farklı şekillerde ele alınmaktadır. Bununla birlikte, gerek parça gerek çeşit satışında aliud teslim ile ayıplı ifa arasında belirli bir sınırlandırma öngören görüşlerin ortak noktasını ayıplı ifa hâlinde satıcının kötü de olsa borcunu ifa ettiği, aliud teslim hâlinde ise satıcının borcunu (hiç) ifa etmemiş sayılacağı fikri oluşturmaktadır. Ancak söz konusu bu yaklaşım, satış hukukunda birçok durumda alıcıya teslim edilen malın ne zaman ayıplı ifa ne zaman aliud teslim kavramına yol açacağı hususunda içinden çıkılamaz tartışmalar yaratmaktadır. Öte yandan, bazı ulusal ve uluslararası düzenlemelerde ya açıkça aliud teslimin hukuki sonuçları ayıplı ifanın hukuki sonuçlarına eş tutulmakta ya da "sözleşmeye aykırılık" gibi genel bir kavram içerisinde değerlendirilerek birbirinden farklı hukuki sonuçlara yol açmadıkları anlayışı benimsenmektedir. Bu bakımdan bu çalışmada, İsviçre-Türk borçlar hukuku sisteminde aliud teslimin hukuki niteliğinin (hiç) ifa etmeme şeklindeki dogmanın kabul edilerek açıklanması yöntemi yerine, duruma en uygun çözümü öngören hükümlerin taraflar arasındaki menfaat dengeleri göz önünde bulundurularak araştırılması gerektiği fikri savunulmaktadır.