Savunma harcamaları, işsizlik, döviz kuru vefaiz oranı arasındaki ilişki: türkiye örneği

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde savunma harcamaları ile döviz kuru, işsizlik ve faiz oranı arasındaki ilişkileri inceleyerek, savunma harcamalarının bu ekonomik göstergeler üzerinde mevcut olduğunu analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın amacı savunma harcamalarının işsizlik, faiz oranları ve döviz kurları üzerindeki etkisini incelemektir. Temel amacı, savunma harcamalarının ekonomik değişkenler üzerindeki etkisini anlamak ve bu etkilerin politika yapıcılar için önemini vurgulamaktır. Bu bağlamda çalışmada panel veri analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları savunma harcamalarının işsizlik üzerinde önemli bir etkisinin olduğunu gösteriyor. Savunma harcamalarındaki artışın özellikle savunma sanayi ve ilgili alanlarda istihdamı artırdığı, dolayısıyla işsizlik oranını düşürdüğü tespit edildi. Ayrıca savunma harcamalarının faiz oranları üzerindeki etkisi araştırılmış ve bu bağlamda çelişkili sonuçlar elde edilmiştir. Bazı durumlarda savunma harcamalarındaki artış faiz oranlarını artırdı, diğerlerinde ise etki zayıf veya belirsiz oldu. Döviz kuruna göre ise savunma harcamalarının genellikle döviz kuru üzerinde sınırlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Ancak savunma harcamalarındaki artış bazı durumlarda ülkenin dış ticaret dengesini ve dolayısıyla dolaylı olarak döviz kurunu etkileyebilmektedir. ADF birim kök testi, Bayern-Hanck (2012) eşbütünleşme testi, Fourier Todo Yamamoto (2016), Hacker-Hatemi (2006) nedensellik testleriyle 1990-2022 dönemi Türkiye için incelemiştir. Fourier Todo Yamamoto (2016), Hacker-Hatemi (2006) nedensellik testleri analiz bulguları doğrultusunda, Türkiye için İşsizlik oranı ve faiz oranı arasında, işsizlik ve döviz kuru arasında, işsizlik ve savunma harcamaları arasında, savunma harcamaları ve döviz kuru arasında, döviz kuru ve faiz oranı arasında ve savunma harcamaları ve faiz oranı arasında çift yönlü nedesnellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır.