Measurement and analysis of supply chain resilience in defense ındustry

Bu çalışma, Türk savunma sanayiinde tedarik zinciri dayanıklılığını değerlendirmeye yönelik kapsamlı bir ölçüm çerçevesi geliştirmeyi ve uygulamayı amaçlamaktadır. Sektörün jeopolitik risklere, düzenleyici kısıtlamalara ve teknolojik bağımlılıklara açık yapısı dikkate alınarak, araştırma süreci sistematik literatür taraması, Delphi yöntemiyle uzman görüşü alınması ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile nicel önceliklendirme adımlarını içeren çok yöntemli bir yaklaşımla yürütülmüştür. Yetkinlikler ve kırılganlıklar başlıkları altında sınıflandırılan toplam 29 dayanıklılık göstergesi belirlenmiş, uzman görüşleriyle doğrulanmış ve ağırlıklandırılmıştır. Bu göstergeler, 2022–2024 yıllarını kapsayan üç yıllık dönemde firma içi uzmanların değerlendirmeleri ile puanlanmıştır. Çalışmanın bulguları, firmanın dayanıklılık skorunun 2022 yılında 0,94 seviyesinden başlayarak 2024 yılında 1,16'ya yükseldiğini ve bu süreçte sürekli bir gelişim sağlandığını göstermektedir. Stratejik tedarik yönetimi, tedarik zinciri yeniden yapılandırma kabiliyeti ve görünürlük gibi temel yetkinlik alanlarında önemli artışlar kaydedilmiştir. Aynı zamanda, lojistik sorunları, ürün eskimesi ve düzenleyici risklere ilişkin kırılganlıklarda anlamlı azalmalar gözlemlenmiş, bu da genel dayanıklılık seviyesinin artmasına katkı sağlamıştır. Geliştirilen yöntemsel çerçeve, savunma sektörü için uygulanabilir, izlenebilir ve tekrarlanabilir bir dayanıklılık ölçüm modeli sunmaktadır. Çalışma, akademik literatüre katkı sunmasının yanı sıra, stratejik yönetim açısından uygulanabilir öneriler de içermektedir. Özellikle dayanıklılığın kurumsal olarak izlenmesi, tedarik süreçlerinin stratejik hedeflerle uyumlandırılması ve sistemsel kırılganlıkların azaltılmasına yönelik eylem önerileri geliştirilmiştir. Örneklem ve algıya dayalı veri kullanımı gibi sınırlılıkları bulunmakla birlikte, çalışma yüksek riskli endüstriyel sektörler için gelecekteki araştırmalara temel oluşturacak nitelikte bir model sunmaktadır.