Sıcak dövme işlemi görmüş ıslah çelik millerin dinamik davranışlarının deneysel analizi

Endüstride dönen makine sistemlerinde istenilen yüksek hız ve ağır yük şartları altında güvenli ve kararlı çalışma ihiyacı her geçen gün artmaktadır. Bu sistemler miller, yuvarlanmalı yataklar ve diskler olmak üzere çeşitli mekanik bileşenlerden oluşmaktadır. Miller, dönen makine sistemlerinin dinamik davranışları için hayati fonksiyona sahiptir. Makinelerin dinamik davranışlarının tespit edilmesinde en önemli ve ayrıntılı bilgiler verebilen titreşim analizidir. Titreşim analizi, makine sistemlerinin işletme şartlarındaki performansının belirlenmesi ve mekanik sorunların ortaya çıkarılmasında en önemli yöntemlerden biridir. Dönen makine sistemlerinde titreşimlerin azaltılması millerin imalatında uygun malzeme seçimi ve bu malzemelerin mekanik özelliklerinin iyileştirilmesi ile mümkündür. Millere ıslah işlemi ve dövme işlemi uygulayarak iyileştirme yapılabilir. Bu çalışmada, özellikle otomotiv endüstrisinde kullanılan krank mili, aks mili, yivli mil ve demiryolu araçlarının milleri gibi sünekliği yüksek makine parçalarının imalatında yaygın kullanım alanına sahip AISI 4140, AISI 4340 ve AISI 5140 çeliğinden imal edilmiş miller kullanılmıştır. Bu miller; biri normal ve üçü farklı işlem (ıslah, dövme ve dövme işlemi sonrası ıslah) görmüş ve yuvarlanmalı yataklarla desteklenmiş ayrıca uç kısmına fan takılmış aynı yükleme şartlarında ve 3 farklı mil dönme hızı altında test edilmiştir. Millerden deplasman ölçer ve yuvarlanmalı yataklardan ivme ölçer aracılığıyla ulaşılan veriler ayrıntılı olarak analiz edilmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak; Hadde işlemi uygulanmış AISI 5140 çeliği hem dövme, ıslah işlemi görmüş durumundan hemde hadde, dövme, ıslah ve dövme ıslah uygulanmış AISI 4140 ve AISI 4340 çeliklerlerden daha düşük titreşim genliğine sahip olduğu görülmüştür.