Sıcaklık stresinin döl verim kriterleri üzerine etkisi ve süt verimi ile ilişkileri açısından sürü kayıtlarının değerlendirilmesi üzerine bir çalışma

Sıcaklık stresi süt sığırcılığı işletmelerinde önemli bir problemdir. Sıcaklık stresi, süt veriminde düşme, üreme ile sağlık problemlerinde artış ve ekonomik kayıplarla sonuçlanır. Süt verimi hayvanın genetik ve çevre interaksijonunun bir sonucudur. Belirli bir ırkın süt verimi, özellikle tropikal çevre şartlarında ya da ekosistemlerde iklim ile bu iklimin etki ettiği yem kalite ve miktarı, hastalık ve parazitlerin varlığı ve de besleme, sıcaklık ve sağlık kısıtlamalarım iyileştiren teknolojinin kullanılması ile etkileşir. Bu çalışmada, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma Uygulama Çiftliği'nde yetiştirilen Siyah Alaca (SA), İsrail Siyah Alaca (İSA) ve Kilis tipi GSK sığır ırkları ve bunların melezlerine ait 30 yıllık periyottaki (1973-2003) kayıtlar kullanılmıştır. Çalışmada, 3683 doğum, 7813 çiftleşme ve 2321 de süt verim kaydı değerlendirilerek, Çukurova Bölgesi için yaz aylarında artan çevre sıcaklığı ve yüksek oransal nem olması durumunda strese giren hayvanların döl ve süt verimlerindeki değişim analiz edilerek sonuçlar tartışılmıştır. SA'ların ilkine çiftleştirme yaşı, ilkine buzağılama yaşı ve servis periyodu sırasıyla 594±6, 895±6 ve 135±3 gün olduğu hesaplanmıştır. Buzağılama aralığı, gebelik süresi, damızlıkta kullanma süresi sırasıyla 404±3 gün, 277±0 gün, 1003±41 gün olarak saptanmıştır. Laktasyon süresi, laktasyon süt verimi, düzeltilmiş 305 gün süt verimi ve kuruda kalma süresi ortalama değerleri sırasıyla 299±2 gün, 4917±50 kg, 4885±46 kg ve 77±2 gün olarak tespit edilmiştir. Çukurova Bölgesi'ndeki Siyah Alaca'larda servis periyodu, buzağılama aralığı, laktasyon süresi, laktasyon süt verimi, düzeltilmiş 305 gün süt verimi ve kuruda kalma süresi için buzağılama ayına göre aralarındaki farkın istatistiki olarak önemli (P<0.01) olduğu tespit edilmiştir. İlkine çiftleşme yaşı için de istatistiki farkın önemli (PO.05) olduğu belirlenmiştir. Fakat diğer özellikler için gruplar arası fark istatistiki olarak önemsizdir. Anahtar Kelimeler: Sıcaklık stresi, süt sığırcılığı, döl verimi, süt verimi.