Sqrt ps = 14 TeV’de kayıp enine enerji ve C¸ oklu jet topolojisinde susi araştırmaları ve CMS ileri hadronik kalorimetresinin 2004’teki demet testi’nin geant4 benzetişimi

üOZ˙DOKTORA TEZI√˙ ˙ ˙˙s = 14 TeV'de KAYIP ENINE ENERJI VE COKLU JET TOPOLOJISINDEşË™ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙˙SUSI ARASTIRMALARI VE CMS ILERI HADRONIK KALORIMETRESININşË™ DEMET TESTI'NIN GEANT4 BENZETISIMI˙˙ ˙şË™ ˙2004'TEKI˙Taylan YETKINü˙ ˙ ˙CUKUROVA UNIVERSITESIşË™Ë™ ˙ ˙üüFEN BILIMLERI ENSTITUSU˙ IK ANABILIM DALI˙ ˙˙FIZüDanısman:ş Prof. Dr. Gü lsen Onengü tu uYear: 2006, Pages: 169üJuri: Prof. Dr. Gü lsen Onengü tu uüProf. Dr. Yasar OnelşProf. Dr. Durmus Ali DemirşProf. Dr. Eda EskutşAssist. Prof. Dr. Ali HavareParcacıkları ve aralarındaki kuvvetleri betimleyen Standart Model'in henü z tamam-ş ulanmadı˜ ına ve baska teorilere bir gecis noktası oldu˜ una inanılmaktadır. Supergraviteg ş şş gü tesindeki modellerden birisi olarak calısılmaktadır. Bu(mSUGRA) Standart Model'in o şştezin birinci kısmında mSUGRA kesif potansiyeli icin sinyal olarak kayıp enine enerjiş şve coklu jet ortamının ele alındı˜ ı bir analiz calısması yapılmıstır. Bu calısma icin kul-ş g şş ş şş şlanılan ve gelistirilen yü ntemler acıklanmıstır. Eger SUS˙ do˜ ada gercekten varsa kesfiş o ş ş Ig ş şü ükısa zamanda yapılacaktır ancak analiz yü ntemlerinin onceden belirlenmis olması onemlidir.o şË™uş üKü cuk Mü on Solenoidi (CMS) deneyindeki Ileri Hadronik (HF) Kalorimetreler sanki-udiklik (pseudo-rapidity) kapsamını |η| = 5 olacak sekilde genisletmektedir. HF dedektü rleriş ş o|η| = 5'e yakın olan ileri jetlerin isaretlenmesinde ve kayıp enine enerjinin olcumü nü nü şü u uşiyilestirilmesine yardımcı olacaklardır. Bu tezin ikinci kısmında HF dedektü rü nü n 2004ş ou uyılında CERN'deki test kurulumunun GEANT4 yardımıyla benzetisimi yapılmıs ve bu-ş şlunan veriler test verileri ile karsılastırılmıstır. Bunlar HF'in sinyali, lineerli˜ i ve enerjişş ş gş ü u u u˜ ü şcozü nü rlü gu icin yapılmıstır. Bu calısma CMS dedektü r benzetisimi olan OSCAR'daş şş o ş(Object Oriented Simulation for CMS Analysis and Reconstruction) HF'in parcacıklara şverdi˜ i yanıtın gü ncellenmesinde kullanılmıstır.g u şoüAnahtar Sü zcukler: CMS, mSUGRA, GEANT4, HF.III