İşe seçme ve yerleştirme sürecinde engelli bireylerin karşılaştıkları sorunlar üzerine nitel bir araştırma

İşe seçme ve yerleştirme fonksiyonu, diğer tüm insan kaynakları fonksiyonlarını etkilemesi ve doğru kişinin işe alındığı takdirde, hem işletme hem de çalışan açısından olumlu etkiler sağlaması nedeniyle önemlidir. Bu anlamda bu süreç, her zaman özenle ele alınmaktadır. Diğer yandan söz konusu engelli bir bireyin işe alımı olduğunda; süreç, başka düzenlemelerin yapılmasını gerektirmesine rağmen gereken özen gösterilmemekte ve toplumda çoğu zaman olumsuz tutum ve davranışlarla karşılaşan engelli bireyler, çalışma hayatında da işe seçme ve yerleştirme sürecinden itibaren çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Diğer taraftan bu süreçte, yalnızca engelli bireyler değil insan kaynakları çalışanları da bazı konularda zorluklarla karşılaşmaktadır. Bu bağlamda araştırmada, işe seçme ve yerleştirme sürecinde yaşanan sorunları hem engelli bireyler hem de insan kaynakları çalışanları açısından değerlendirip çift yönlü bir bakış açısıyla sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda engelli çalışanlar ve insan kaynakları çalışanları olmak üzere iki gruptan 12 kişi olmak üzere toplam 24 katılımcı ile nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan toplanan verilerin analizinde MAXQDA 2020 programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda engelli bireylerin işe seçme ve yerleştirme sürecinde yaşadıkları sorunların, olumsuz tutumlar ve önyargı, niteliklerin dikkate alınmaması, engel türü ve oranına göre ayrım yapılması, erişilebilirlik, mülakatta işten bağımsız engel durumuna odaklanılan sorularla ile karşılaşma şeklinde olduğu tespit edilirken; insan kaynakları çalışanlarının sürece ilişkin algıladıkları zorlukların ise iletişim güçlüğü, İŞKUR'dan kriterlere uygun olmayan adayların yönlendirilmesi, seçim yöntemlerinin engellilere göre uyarlanması, erişilebilirlik, adayların engel durumuyla ilgili eksik bilgiler vermesi, aday havuzunun dar olması ve eğitim seviyesinin yetersizliği şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Yönetimi, İşe Seçme ve Yerleştirme, Engelli Birey