Şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından stratejik planlar: Türkiye'deki devlet üniversitelerinin stratejik planlarının incelenmesi

Değişen şartlara ve vatandaş beklentilerine uyum sağlamak adına yeni yöntemlerin uygulamaya konulduğu kamu yönetimlerinde 2000'li yılların başından itibaren gündemde olan iki kavram bulunmaktadır: şeffaflık ve hesap verebilirlik. Sıklıkla bir arada kullanılan ve neredeyse iç içe geçmiş olan bu kavramlar uluslararası alanda birer ilke haline gelmiştir. Özel sektörden kamu yönetiminde aktarılan bir yöntem olan stratejik planlama ise hem şeffaflık ve hesap verebilirliğin sağlanmasına hem de verimlilik ve etkinlik artışına hizmet ederek kamu yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu tez kapsamında şeffaflık, hesap verebilirlik ve stratejik planlama kavramları ile ilgili literatür incelenmiş ve üniversite stratejik planlarının şeffaflık ve hesap verebilirliğe uyumu değerlendirilmiştir. Örneklemi Türkiye'deki 117 devlet üniversitesinden oluşan tez araştırmasında Üniversitelerin Stratejik Planlarında Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Ölçeği oluşturulup MAXQDA programından faydalanarak içerik analizi yöntemi ile stratejik planlar incelenmiştir. Elde edilen veriler üniversite kuruluş yılı, hazırlanan plan sayısı, URAP (University Ranking by Academic Performance) sıralaması ve stratejik planlarda şeffaflık ve hesap verebilirlik ifadelerinin tekrarlanması açısından değerlendirilmiştir. Aynı zamanda üniversitelerin stratejik planlarında şeffaflık ve hesap verebilirliğe uyum konusunda eksiklik görülen bölümler tespit edilmektedir. Araştırma sonucunda şeffaflık ve hesap verebilirliğe uyum ile üniversite kuruluş yılı, hazırlanan plan sayısı, URAP sıralaması ve stratejik planlarda şeffaflık ve hesap verebilirlik ifadelerinin tekrarlanması arasında ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulardan hareketle geliştirilen tespit ve önerilerin dikkate alınmasıyla, gelecek stratejik planların şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından daha başarılı örnekler sunacağı değerlendirilmektedir.