Şehir içi aydınlatma sistemleri arıza tespiti ve akıllı aydınlatma sistemi

Küresel ölçekte artan kentleşme ve nüfus yoğunluğu, şehir altyapı sistemlerinin daha verimli, güvenilir ve sürdürülebilir biçimde yönetilmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu kapsamda, şehir içi aydınlatma sistemleri, hem enerji tüketimindeki payı hem de kent güvenliği ve yaşam kalitesine olan doğrudan etkisi nedeniyle kritik bir altyapı bileşeni olarak ön plana çıkmaktadır. Özellikle kamuya açık alanlarda kurulan aydınlatma tesislerinde meydana gelen arızalar; can ve mal güvenliğini tehdit etmekte, hizmet sürekliliğini olumsuz etkilemekte ve enerji israfına neden olmaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle mevcut aydınlatma altyapılarında karşılaşılan arıza türleri literatür taramasıyla belirlenmiş, ardından dağıtım şebekesi işletmecisi olan Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş.'den elde edilen teknik veriler analiz edilmiştir. Saha gözlemleri, bakım kayıtları ve uzman görüşleri doğrultusunda şehir içi aydınlatma sistemlerindeki arızalar; fiziksel donanım kaynaklı ve işletme kaynaklı üzere çeşitli başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Tez çalışmasında mevcut sisteme entegre edilebilecek bir aydınlatma kontrol sistemi önerilmiştir. Önerilen sistem üç farklı senaryoya göre ele alınmış ve tasarruf potansiyeli belirlenmiştir. Çalışmada geliştirilen senaryolar bu ihtiyaca doğrudan yanıt vermektedir. Referans senaryo olan Senaryo 1'de tüm sistemin gece boyunca sabit %100 aydınlatma ile çalıştığı durumda 1625,41 kWh'lik tüketimle en yüksek enerji harcaması gerçekleşmiştir. Senaryo 2'de ise saatlik insan ve araç yoğunluklarına göre kademeli olarak azaltılan orantılı aydınlatma uygulanmış, bu yapı sayesinde %44,2 oranında enerji tasarrufu sağlanmıştır. Son olarak Senaryo 3'te gece yarısından sonra aydınlatma oranı sabit %50'ye düşürülerek sistemin toplam tüketimi %25 oranında azaltılmıştır. Her üç senaryo kapsamında armatürlerin farklı ışık seviyelerinde sağladığı aydınlık değerleri hesaplanmış, tüketimle birlikte görsel konfor da dikkate alınarak çok boyutlu bir analiz sunulmuştur. Bu yapılar sayesinde, manuel bildirimlere gerek kalmadan, sistemin kendi kendini denetleyerek bakım ekiplerine yönlendirme yapması mümkün hâle gelmektedir. Bu çalışma, mevcut şehir içi aydınlatma sistemlerinin arıza yönetimi süreçlerini iyileştirmeye yönelik somut öneriler sunmakta ve akıllı altyapı uygulamaları için ön hazırlık niteliği taşımaktadır. Elde edilen bulgular; hem dağıtım şirketlerine karar destek aracı sunmakta hem de gelecekte akıllı aydınlatma sistemlerine geçiş sürecine katkı sağlayacak yapısal iyileştirmelere zemin oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Şehir içi aydınlatma sistemleri, Arıza tespiti, Enerji verimliliği, Bakım planlaması, Dağıtım şebekesi yönetimi