Sekizinci sınıf TIMSS uygulamalarında öğretimsel açıklık ile tutumun fen başarısı üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı, TIMSS 2015 ve TIMSS 2019 uygulamalarına Türkiye'den katılan sekizinci sınıf öğrencilerinin öğretimsel açıklık ve tutumunun fen başarıları üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında tutumun feni sevme, fende kendine güvenme ve fene değer verme alt boyutlarının başarı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Uygulamalar arasındaki ortak maddeler kullanılarak yürütülen madde tepki kuramı analizleri sonrasında yetenek kestirimleri elde edilmiş ve sonrasında yapısal eşitlik modeli analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular 2015 uygulaması ile karşılaştırıldığında 2019 uygulamasında fen başarısı ile fende kendine güven puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığını ortaya koymaktadır. Yapısal eşitlik modeli analizleri gerek 2015 gerek 2019 uygulamasında feni sevme ve fene değer verme değişkelerinin fen başarısını olumsuz etkilediği, fende kendine güvenme ve fene yönelik öğretimsel açıklık algısının ise fen başarısı üzerinde olumlu etki yaptığı sonucunu ortaya koymuştur. Feni sevme ve fene değer vermenin fen başarısı üzerinde olumsuz etkiye sahip olmasının ebeveynlerin öğrencilerin duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu çalışma, duyuşsal değişkenlerin başarı üzerindeki etkisini izleme fırsatı vermesi bakımından önemli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: fen başarısı, öğretimsel açıklık, TIMSS, tutum, yapısal eşitlik modeli.