Selimiye sonrası: Mekân ve strüktür ilişkisi bağlamında Sinan camilerinin mimari üslubu

"Selimiye Sonrası: Mekân ve Strüktür İlişkisi Bağlamında Sinan Camilerinin Mimari Üslûbu", başlıklı bu çalışmada, Mimar Sinan'ın Edirne Selimiye Camii'nin inşasına başladığı 1568 yılı ile ölüm tarihi olan 1588 yılları arasında inşa ettiği kabul edilen camiler ele alınmıştır. Hakkında yazılmış olan üç Tezkire'de toplam 107 cami inşa ettiği bilinen Sinan'ın mimarbaşı olarak son yirmi yılında inşa ettiği ve günümüze ulaşan 22 cami incelenmiştir. Çalışmaya konu edilen 11 cami İstanbul'da, geriye kalanları ise 10 farklı kentte bulunmaktadır. Mimari özellikleri ve tarihsel süreç içerisinde geçirdiği değişimler göz önüne alınarak incelenen yapılar, plan özellikleri açısından, Selimiye öncesi örneklerle bir arada değerlendirilerek benzer ve farklı yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, ortaya çıkan farklılıkların, yapı inşa ettiren bânîlerin sosyal statüleri göz önünde bulundurularak, dönemin inşa teknolojisi çerçevesinde değerlendirilmiş; her biri birer külliyenin parçası olan yapıların, mimari kuruluşlarını belirleyen strüktürel öğeleri ile strüktürü meydana getiren unsurların cepheler üzerindeki etkileri de irdelenmiştir. Bu kapsamda, Selimiye öncesi ve sonrasında inşa edilen camiler, plan ve cephe kuruluşlarıyla kıyaslandığı gibi, arşiv incelemeleri sonucunda yapılarda görev alan Hassa mimarlarının tespitiyle, sözkonusu inşa faaliyetinin dönemin genel yapısına uygun bir biçimde ve kolektif bir çalışmanın sonucu olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.