Cümle birleştirme tekniği: Öğrencilerin sözdizimsel becerilerini geliştirmek için bir yöntem

CÜMLE BİRLEŞİRME TEKNİĞİ ÖĞRENCİLERİN SÖZDİZİMSEL BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK İÇİN BİR YÖNTEM GÜLDEN TÜM Doktora Tezi, İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı Danışman: Prof. Dr. F. Özden EKMEKÇİ Arahk£002, 264 sayfa ÖZET Bu çalışmanın temel amacı yabancı dile olarak ingilizce eğitim gören öğrencilerin yazma dersinde sözdizimsel akıcılık ve sözdizimsel olgunluk düzeyine ulaşabilmeleri için cümle birleştirme tekniğini kullanabilmelerini sağlamaktır. Yazma becerilerinde görülen en büyük eksiklik öğrencilerin genellikle kompozisyon yazarken cümleler arası akıcılığı ve bütünlüğü yeterince kullanamamalarıdır. Bu çalışmada cümle birleştirme tekniğinin kullanılmasıyla öğrencilerde görülen bu eksikliğin giderilebileceği varsayılmaktadır. Bu tekniğin öğrencilere kazandırıldığında, yazma becerilerinde bir ilerleme olacağına, ve kompozisyonlarda anlam ve içerik acısından bir bütünlük oluşabileceğine inanıyoruz. Bu nedenle, bu çalışmada aşağıdaki araştırma sorularına cevap bulunmaya çalışılmıştır: Basit cümleleri birleştirme öğrencilerin sözdizimsel akıcılığını geliştiriyor mu? Basit cümleleri birleştirerek bileşik kompleks cümle yapma öğrencilerin sözdizimsel gelişimini hızlandırıyor mu? Cümle birleştirme tekniği öğrencilerin sözdizimsel akıcılığım ve olgunluğunu kompozisyona aktarmalarına yardımcı oluyor mu?On bir hafta süren eğitim boyunca öğrencilerin ileri düzeyde yazma becerilerini geliştirebilmek amacıyla cümle birleştirme modeli kullanıldı. Bu tekniğin yazma becerilerini nasıl geliştirdiği öğrencilere verilen kompozisyonların değerlendirilmesiyle bulunmaya çalışıldı. Öğrenciler tarafından yazılan kompozisyonlar bilgisayar metin analizi Concordance 3.0.0 programı kullanılarak yapıldı. Ayrıca, öğrencilerin ileri düzeyde kompozisyon yazıp yazmadıklarını değerlendirmek için analitik değerlendirme (Jacobs, 1986) yapıldı. Araştırma sonuçlan, cümle birleştirme tekniği ile yazma becerileri arasında yakm bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundakilere göre yazma dersinde daha kompleks ve bileşik cümle kullandıkları ve cümle birleştirme tekniğiyle daha basarili anlatım biçimi kazandıkları gözlenmiştir. Yazma becerileriyle ilgili olumlu sonuçlar kompozisyonların analizlerini değerlendiren kişiler tarafından da desteklenmiştir. Sonuç olarak, cümle birleştirme tekniğinin yazma ders kitaplarına kazandınlmasıyla öğrencilerin yazma alanında yaşadıkları problemin belirli oranda ortadan kalkacağına inanmaktayız. ANAHTAR KELİMELER: Cümle birleştirme tekniği, Sözdizimsel akıcılık ve olgunluk düzeyi, Sözdizimsel tutarlık, Sözdizimsel bütünlük, Gelişme çizelgesi ıı