Sepsis hastalarının tanısında kullanılacak biyobelirteçlerin araştırılması

Sepsis, dünya genelinde yüksek mortalite ve morbiditeye yol açan, erken tanı ve tedavinin prognoz açısından kritik rol oynadığı sistemik bir inflamatuvar yanıttır. Lökosit sayımı (WBC), C-reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) gibi geleneksel laboratuvar parametrelerinin tanısal gücü sınırlı olduğundan, son yıllarda yeni biyobelirteçler gündeme gelmiştir. Bu çalışmada, sepsisin erken tanısında ve prognozunun öngörülmesinde soluble triggering receptor expressed on myeloid cells-1 (sTREM-1), pentraxin 3 (PTX3), neopterin (NEOP) ve soluble urokinase plasminogen activator receptor (suPAR)'un önemlerinin araştırılması amaçlandı. Serum örnekleri sepsisli 31 hastadan ilk gün, bu hastaların yedinci güne kadar hayatta kalan 21'inden yedinci gün ve sağlıklı 31 gönüllüden toplandı. Biyobelirteçler Sandwich ELISA yöntemi ile incelendi. Sepsisli hastaların hem ilk gün hem de yedinci gün örneklerinde, ayrıca hem yedinci günden önce vefat edenlerin hem de yedinci gün hayatta kalanların ilk gün örneklerinde biyobelirteçlerin herbirinin sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak oldukça anlamlı derecede yüksek bulunması tanısal değerlerinin çok güçlü olduğunu gösterdi. Sepsisli hastaların WBC, CRP ve PCT ile birlikte PTX3 ve NEOP düzeylerinin de yedinci günde azalması ve bu azalmaların NEOP dışındakilerde istatistiksel olarak anlamlı bulunması prognostik önemlerini vurguladı. Sepsisli hastaların ilk günkü sTREM-1 ve NEOP düzeylerinin yedinci günden önce vefat edenlerde yedinci gün hayatta kalanlara göre daha yüksek olması, ancak bu farkların istatistiksel olarak anlamlı bulunmaması (sırasıyla p değerleri: 0,093 ve 0,195) mortalite ile ilgili yine de ipucu verebileceklerini düşündürdü. Literatürde bu belirteçlerin hem erken tanı hem de mortalite öngörüsünde değer taşıdığı; özellikle kombine kullanımın tanısal doğruluk ve prognostik öngörü gücünü artırdığı gösterilmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar da bu verilere önemli katkı sunmaktadır. Daha geniş popülasyonlarla yapılacak olan çalışmalar bu biyobelirteçlerin prognostik değerlerini ortaya çıkarabilecektir. Gelecekte yapay zekâ destekli biyobelirteç panellerinin klinik kararlara entegre edilmesi, sepsis yönetiminde yeni ufuklar açacaktır.