Sepsis ve septik şok yönetimine klinik eczacının katkısının değerlendirilmesi

Sepsis ve septik şokun patofizyolojisinin farmakokinetik üzerindeki etkisi, tedavide kullanılan ilaç sayısı ve hastaların değişken fizyolojisi ilaç ilişkili sorunlara neden olmakta ve septik hastalarda bireyselleştirilmiş tedavi planı yapılması gerekmektedir. "Sepsiste Sağkalım Kampanyası" tedavi kılavuzları, sepsis ve septik şoklu hastaların tedavi yönetimine multidisipliner ekibin dahil olmasının, mortalite oranlarını düşürebileceği belirtilmektedir. Bu tez çalışmasında, sepsis ve septik şok tanılı hastaların tüm tedavi basamaklarında tespit edilen ilaç ilişkili sorunlara yönelik yapılan önerilerle klinik eczacının tedaviye katkısının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Klinik eczacının ilaç tedavilerine önerilerde bulunduğu çalışma grubuna prospektif olarak 65, klinik eczacının bulunmadığı kontrol grubuna ise retrospektif olarak 65 hasta dahil edilmiştir. Çalışma grubunun tedavilerinde ilaçla ilgili tespit edilen 753 soruna yönelik 670 öneri yapıldığı ve bu önerilerin en sık antimikrobiyallerin dozlarına yönelik olduğu saptanmıştır (n=168, %25,81). İki grup arasında tedavi süresince yoğun bakım ünitesinde yatışlarındaki antimikrobiyallerin doz uygunluğu (p<0,001), uygun antimikrobiyale geçiş süresi (p<0,001), tüm hastalardaki günlük antibiyotik maliyetleri (p<0,005) ve böbrek fonksiyon bozukluğu olan hastalardaki antibiyotik maliyetleri (p<0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı iyileşme bulunmuştur. Bu tez çalışmasında, klinik eczacının günlük takiplerle septik hastaların ilaç tedavilerine yönelik yaptıkları öneriler ve bilgilendirmeler sonucunda; sepsis ve septik şok tedavi yönetimine; ilaç etkileşimlerinin önlenmesi ve yönetilmesi, antimikrobiyal tedavilere daha çabuk başlanması, başta antimikrobiyaller olmak üzere hastaya uygun ilacın ve dozun seçimi, terapötik ilaç izlemi ile tedavinin takibi ve antimikrobiyal ilaçların maliyetlerinden tasarruf edilmesinde katkıları olduğu gösterilmiştir.