Sepsisli hastalarda inflamatuar indexler mortaliteyi öngördürebilir mi?

Amaç:Yaptığımız bu çalışmada amacımız yoğun bakım ünitesinde yatan sepsis tanılı hastalarda inflamatuar indexlerin [Multi-İnflamatuar İndex(Mİİ):(Nötrofil/Lenfosit) X CRP, CRP Albumin Oranı (CAO):CRP/Albümin ve Sistemik İmmun İnflamatuar İndex(Sİİ):Nötrofil Sayısı X (Trombosit/Lenfosit) ] mortaliteyi öngördürebilirliğini değerlendirmektir.Bu sayede kritik hastaların tespit edilip erken tedavi başlanarak daha dikkatli ve etkili bir şekilde takip ve tedavisinin yönetilmesini hedeflemekteyiz. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde 08.08.2013-08.08.2023 tarihleri arasında yatan sepsis tanılı 120 hastanın bilgileri hastane bilgi yönetim sisteminden alınıp retrospektif olarak incelendi. Hastaların epidemiyolojik özellikleri,komorbiditeleri,hemogram sonuçları,albümin ve CRP düzeyleri,ilk kültürde üreyen etken,olası enfeksiyon odağı,yoğun bakımda kalış süresi,sağ kalımları ve 2021 sepsis kılavuzunda yer verilen SOFA (Sequential Organ Failure Assessment ) kriterlerine göre SOFA puanları değerlendirildi.Bu değerlere göre inflamatuar indexler hesaplandı.Ancak sepsis olup diyabetik ketoasidoz,nonketotik hiperosmolar hiperglisemik durum,konjestif kalp yetmezliği,akut pulmoner ödem,intrakranial hemoraji,üremik koma,siroz,nefrotik sendrom ,hematolojik hastalığı olanlar,terminal dönem malignite tansı olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Bulgular:Çalışmamızda 120 hasta incelendi. Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre tüm hastaların yaşlarının ortalaması 63,98 ± 20,33 (17 – 96) olarak belirlendi. Hastaların %39,2'sinin erkek, %60,8'inin kadın olduğu saptandı. Hastalarda bulunan komorbiditeler arasında birinci sırada %31,7 'şer oranla hipertansiyon ve diyabetes mellitus bulundu. Hastaların kültür değerlendirilmesinde hastalarımızın %46.2 'sinde ilk kültürde herhangi bir üreme olmadığı görüldü. Çalışmamızdaki hastalarda en sık enfeksiyon odağı %40 oranla akciğer olarak saptandı. Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre SOFA skoru istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (Z=-4,172; p<0,05). Hastanın SOFA değerinin 1 birim artışının mortalite riskini 1,621 kat, CAO değerinin 1 birim artışının ise mortalite riskini 4,735 kat arttırdığı saptandı. Mortalite durumlarına göre nötrofil değerleri ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre trombosit değerleri istatistiksel olarak anlamlı olarak daha düşük bulundu (Z=-3,167; p<0,05). Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre lenfosit değerleri istatistiksel olarak anlamlı daha düşük bulundu (Z=-2,560; p<0,05). Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre Mİİ değerleri istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (Z=-2,401; p<0,05). Çalışmamıza dahil edilen hastaların mortalite durumlarına göre Sİİ değerleri ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre CRP değerleri istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (Z=-3,074; p<0,05). Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre albümin değerleri istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (Z=-2,186; p<0,05). Ex olan hastalarda sağ olan hastalara göre CAO değerleri istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (Z=-3,408; p<0,05). Çalışmamızdaki hastaların yoğun bakım yatış sürelerinin ortalaması 35,03 ± 70,11 gün olarak belirlenirken Hastaların 15 günlük OS oranı %41,6 , bir aylık OS oranı %27,9 , altı aylık OS oranı %10,1 ve 12 aylık OS oranı % 0 olarak saptandı. Sonuç:Yoğun bakım kabulü esnasındaki laboratuar sonuçlarından yararlanılarak Mİİ ve CAO değerleri hesaplanabilir.Bu inflamatuar indexler hem hızlı hesaplanabilen hem kolay ulaşılabilen sepsis şüphesi olan tüm hastalarda mortaliteyi öngörmek için kullanılabilecek olan pratik parametrelerdir. Sepsis, erken teşhis ve tedavinin çok önemli olduğu önemli bir sağlık sorunu olduğu için bu parametrelerle erken dönemde mortalite hakkında fikir sahibi olunarak kritik hastalarda daha erken tedaviye başlanıp daha iyi bir hasta yönetimi yapılabilir.Bu inflamatuar indexlerin diğer skorlama sistemleri ile birlikte kullanımı daha iyi fikir sahibi olmamızı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler:Sepsis,SOFA,CAO,Mİİ,Sİİ