Septik şoktaki hastalarda, plazma kortizol düzeyinin ve steroid tedavisinin mortalite üzerine etkileri

Septik şok günümüzde yoğun bakım ünitelerinde gözlenen en önemli ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Bu nedenle septik şoklu hastalara yaklaşım ve uygulanacak tedaviler halen üzerinde çalışılan konulardandır.Şiddetli sepsis ve stres durumalrında hipotalamopitüiter adrenal aks aktivasyonu beklenen tablodur. Bu aktivasyon sonucu hipofizden ACTH salınımı artar ve ACTH etkisiyle adrenal kortizol salınımı artmaktadır.Bu aktivasyon vücudun hastalık ve strese karşı adaptasyonunda önemli rol oynamaktadır ve bu sayede hücre ve organ hemostazı korunmaktadır. Bu nedenle sıvı ve vasopressör tedavisine yanıtsız septik şok hastalarında steroid tedavisi uygulanması birçok çalışmada ve ACCP/ SCCM konsensusunda önerilmiştir.Bu çalışmada plazma kortizol düzeyi düşük olan hastalarda verilen steroid tedavisinin survival üzerine etkisi olup olmadığını göstermeyi planladık. Bu amaçla Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi'ne septik şok tanısı ile kabul edilmiş hastalar retrospektif olarak incelendi. Plazma kortizol düzeyi görülmüş toplam 91 hasta çalışmaya alındı. Bunlardan 22 tanesinin plazma kortizol düzeyi <15µgr/ dl idi. 69 hastanın ise plazma kortizol düzeyi >15µgr/ dl idi. Her iki grup demografik veriler açısından istatiksel fark taşımıyordu. Yapılan incelemelerde ölüm oranlarının steroid tedavisinden bağımsız şekilde plazma kotizol değeri >15µgr/ dl olan grupta istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptandı. Sonuç olarak steroid tedavisinin mortalite üzerine belirgin bir etkisi saptanmamıştır ve hastaların plazma kortizol düzeyi arttıkça mortalite de artış tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Hipotalamohipofizer adrenal aks, adrenal yetmezlik, steroid tedavisi