Septorinoplasti operasyonlarında uygulanan deksmedotimidin ve ketamin sedasyonunun peroperatif ve erken postoperatif etkilerinin değerlendirilmesi

Septorinoplasti operasyonu uygulanacak, yaşları 18-62 arasında değişen, ASA I-II grubundan 63 olgu randomize; kapalı zarf seçme yöntemi ile üç gruba ayrıldı.Premedikasyon yapılmadan ameliyat odasına alınan ve standart anestezi monitörizasyonu yapılan hastaların parametreleri T1 (Monitörizasyon anı), T2 (İndüksiyondan 2 dakika sonra), T3 ( Entübasyon anı), T4 (Cilt insizyon anı), T5 (Operasyon bitişi), T6 (Spontan solunum başlangıcı), T7 (Ekstübasyon anı), T8 (Yutkunma anı), T9 (İlk göz açma anı), T10 (Sözel kooperasyon anı) anlarında ölçülüp kaydedildi.Anestezi indüksiyonu her üç hasta grubu için de ortak olup; iv. genel anestezikpropofol 3 mg/kg, kas gevşetici sisatrakuryum 0,15 mg/kg, narkotik analjezik fentanil 1 µg/kg kullanılarak indüksiyon ve endotrakeal entubasyon yapıldı.GrupS (Kontrol grubu) de anestezi indüksiyonundan 10 dakika önce 15 mL serum fizyolojik bolus ve 30 mL/saat serum fizyolojik infüzyon şeklinde verildi. Grup D`de deksmedetomidin, anestezi indüksiyonundan 10 dk. önce 1 µgr/kg dozunda yavaş bolus (10 dakika içinde gidecek şekilde) ve ardından 0,4 µgr/kg/saat infüzyon şeklinde uygulandı. Grup K`de ise ketamin, anestezi indüksiyonundan 10 dakika önce 0.4 mg/kg dozunda iv. bolus ve indüksiyondan sonra 10 µgr/kg/dakika dozunda infüzyon şeklinde uygulandı.Anestezi idamesi yine her üç grup için de ortak olup; inhaleranesteziksevofluran %2-2,5 oranında %50-60 oksijen ve N2O karışımı içinde uygulanarak sağlandı.Kan basıncı ve kalp hızındaki %20 nin üzerindeki artışlar sevofloranın yüzdesini maksimum % 2,5 yaparak, sonuç alınamzsa ilave 1 µgr/kg iv fentanil yaparak kontrol altına alınmaya çalışıldı. İlaç infüzyonları cerrahinin bitimine 15 dakika kala durduruldu.Postoperatif 15., 30., 60.ve 120.dakikalarda derlenme kriterleri değerlendirilip kaydedildi. Postop bulantı-kusma kaydedilirken, NRS değeri 3-4'ün üzerinde olanlara ek analjezik olarak tramadol 50 mgr yapıldı.Gruplar arasında demografik özellikler ve cerrahi süreleri bakımından fark saptanmadı. Deksmedetomidin solunum parametreleri üzerinde değişikliğe neden olmaksızın, tüm süreç boyunca ketamine göre, derlenme döneminde ise kontrol grubuna göre hemodinamik olumlu etkiler sağladı. Deksmedetomidin derlenme zamanlarını; spontan solunum zamanı hariç kısalttı. Ketamin ise sözlü uyarana yanıt zamanında deksmedetomidine göre uzamaya neden oldu. Deksmedetomidin ve ketamin postop ilk 30 dakikadaki ajitasyonu azaltırken deksmedetomidinin oluşturduğu sedasyonketaminden düşük, aktivasyon skoru ise postop 2. saate kadar her iki gruptan yüksekti. İlk ModifiyeAldrete Skoru kayıt anında en yüksek değere deksmedetomidin ulaştı. Akut postoperatif ağrı açısından ilk 30. dakikada ketamin daha etkin bulundu. Daha sonra bu farklılık kaybolarak 24 saat sonunda deksmedetomidin ve ketamin kontrol grubuna göre belirgin avantaj sağladı. İlk 2 saatteki bulantı-kusma sıklığı deksmedetomidin grubunda diğer iki gruba göre düşüktü. Uyku kalite skoru ise deksmedetomidin grubunda kontrol grubuna göre daha iyi bulundu.