Serebral palsili çocukların annelerinde vagus sinir stimülasyonu ile solunum egzersizinin otonom sinir sistemine etkilerinin karşılaştırılması

Serebral Palsi (SP), erken çocukluk döneminde beyin gelişimi sırasında meydana gelen kalıcı bozukluklarla karakterize nörolojik bir durumdur ve genellikle uzun süreli bakım gerektirir. Bu bakım süreci çoğunlukla anneler tarafından üstlenilmekte olup, zamanla fiziksel ve psikososyal açıdan zorlanmalarına ve rehabilitasyon süreçlerine yeterince katılamamalarına neden olmaktadır. Bu çalışma, SP'li çocuğa sahip kadınlarda uygulanan Vagus Sinir Stimülasyonu (VSS) ve Derin Solunum Egzersizlerinin (DSE) fizyolojik ve psikososyal parametreler üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya, 18-50 yaş arasında SP tanılı çocuğa sahip 38 anne dahil edilmiştir. Katılımcılar, randomize olarak VSS ve DSE olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki grubun fizyolojik parametreleri, Polar H10 cihazı ile kalp atış hızı değişkenliği (KHD), Kompozit Otonomik Semptom Skoru- 31 (COMPASS- 31) ve İskandinav Kas İskelet Sistemi Anketi ile değerlendirilmiştir. Psikososyal parametreler ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ) kullanılarak ölçülmüştür. VSS grubunda, transkutanöz auriküler VSS uygulanırken; DSE grubuna derin solunum tekniklerini içeren egzersizler, toplam 10 gün olmak üzere 3 hafta boyunca uygulanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, grup içi değerlendirmelerde VSS grubunda tedavi öncesinde mevcut olan ağrılar doğrultusunda, tedavi sonrasında boyun (p = 0,035), omuz (p = 0,002), sırt (p = 0,004), bel (p = 0,006), kalça/uyluk (p = 0,047), diz (p = 0,002) ve ayak bileği/ayak (p = 0,011) bölgelerinde ağrıda istatistiksel olarak anlamlı azalma görülmüştür. DSE grubunda ise boyun (p = 0,013), omuz (p = 0,002), dirsek (p = 0,004), bel (p = 0,005), kalça/uyluk (p = 0,025) ve ayak bileği/ayak (p = 0,035) bölgelerindeki ağrılarda tedavi sonrasında anlamlı düzeyde azalma saptanmıştır. VSS grubunda COMPASS-31 değerlendirmesinde, tedavi sonrasında ortostatik intolerans (p = 0,031), pupillomotor (p = 0,020) ve toplam puanında (p = 0,005) istatistiksel olarak anlamlı iyileşme gözlenmiştir. DSE grubunda ise tedavi sonrasında, gastrointestinal (p = 0,011) ve toplam puanında (p = 0,032) anlamlı düzeyde düzelme kaydedilmiştir. Hem VSS hem de DSE gruplarında, BDÖ (VSS: p <0,001; DSE: p = 0,029) ve BVYÖ (VSS: p = 0,005; DSE: p < 0,001) puanlarında istatistiksel olarak anlamlı değişimler gözlendi. PUKİ değerlendirmesinde VSS grubunda tedavi sonrasında; öznel uyku kalitesi (p = 0,002), uyku latansı (p = 0,019), uyku bozukluğu (p = 0,004), gündüz işlev bozukluğu (p = 0,007) ve toplam puanı (p < 0,001) parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı değişimler görülürken, DSE grubunda ise öznel uyku kalitesi (p = 0,005), uyku latansı (p = 0,011), alışılmış uyku etkinliği (p = 0,046), uyku bozukluğu (p = 0,025), gündüz işlev bozukluğu (p = 0,014) ve toplam puanı (p < 0,001) parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı değişimler bulunmuştur. Gruplar arası değerlendirmeler incelendiğinde, BDÖ skorunda VSS grubunda DSE grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme saptanmıştır (p = 0,011). Sonuç olarak, VSS ve DSE uygulamaları, SP'li çocukların annelerinde otonom sinir sistemi semptomları, ağrı, depresyon, bakım verme yükü ve uyku kalitesi üzerinde anlamlı iyileşmeler sağlamıştır. Özellikle depresyon düzeyinde VSS grubunda istatistiksel olarak daha belirgin bir etki gözlenmiştir. Bulgular, her iki yöntemin de birbirine alternatif olarak etkili şekilde kullanılabileceğini göstermektedir.