Servet-i Fünûn romanında trajik durum

Trajik günlük dilde çok acı, kederli olanı anlatmak üzere yaygınlık kazanmış bir kavram olmakla birlikte esasında, felsefi, estetik ve edebi alanda kendine özgü koşulları ifade eder. Trajik kavramının kendine özgü koşulları ise en bariz şekilde Antik Yunana ait tragedya metinlerinde görülür. Tragedya metinlerinde trajik, kahramanın, sınırlı özgürlük içinde, yazgısına direnme gücü ve kabiliyetiyle, etik alanda yaşadığı çatışmayı içeren durumdur. Tragedyadan çıkan ve daha geniş anlam alanına sahip olması ile tragedyayı da kapsayan trajik, hayatta var olduğu sürece hayatın yorumundan ibaret olan sanatta da varlığını sürdürür. Bu sanatların başında ise edebiyat gelmektedir. Bir edebi eseri değerlendirmede, ön koşul, kuşkusuz yapıtı anlamaktır. Bu ise ancak insan ilişkilerini, yaşantı ve olanaklarını, özgürlük ve sınırlılık alanlarını; eylemlerin hangi ilkeler üzerinden gerçekleştiğini kavramakla mümkündür. Bu çalışmada, içeriğin kavranmasına sağlayacağı katkı ile metnin daha doğru değerlendirilmesine imkân tanıyacak trajik kavramı tahlil unsuru olarak ele alınmıştır. Tezin giriş bölümünde trajik kavramına genel bir çerçeveden bakılmış, bu kavramın, farklı disiplinlerce yapılan tanımlarına yer verilerek, kökeni ve anlamı üzerinde durulmuş, ikinci bölümde romanlar trajik durum açısından tahlil edilmiştir. Sonuç bölümünde, bütüncül bir bakış açısıyla, değer çatışmaları, trajik karakterler benzer ve farklı yönleri üzerinden karşılaştırılmış, trajik olandan hareketle romanlar arasındaki benzerlik ya da farklılıklar yazar ve dönem düzeyinde belirlenmiştir.