Ses eğitimi yöntemlerinin Türkçe konuşma eğitimindeki vurgu kusurlarının düzeltilmesine etkisi

Bu çalışma, ses eğitimi uygulamalarının Türkçe konuşmada önemli bir sorun olabilen vurgu kusurlarını gidermede etkililik düzeyini test etmeye yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Bu bakımdan 2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde Türkçe Konuşma Eğitimi dersini alan Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü 3. sınıf öğrencilerinden gönüllülük esasına göre 29 kişiden oluşan çalışma grubu ile uygulamalı olarak yapılmıştır. Araştırma deneysel yöntemle ön test-son test modelli gerçekleştirilmiştir.Bu amaca ulaşmak için ön test-son test uygulaması ?Vitalograph Alpha, model 6000? taşınabilir Spirometre cihazı ve ?PRAAT? ses analiz programı ile yapılmış; daha sonra elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Ön test-son test verilerinin normal dağılım gösterip-göstermediğine Shapiro-Wilk testi ile bakılmış, normal dağılım gösteren değişkenler için bağımlı örnek t testi (paired t test), normal dağılmayan değişkenler için Wilcoxon İşaret testi kullanılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Spirometre cihazı ile programlı bir ses eğitimine bağlı olarak konuşmayı etkileyen nefes kullanımı ve dolayısıyla vurgu hususunda çalışma öncesine göre anlamlı bir artış olup olmadığı vital kapasite (VC), zorlu vital kapasite (FVC) ve zorlu ekspirasyon hacmi (FEV1) parametreleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ses eğitimi sonrasında VC'de anlamlı bir değişiklik gözlenmezken, FVC anlamlı derecede azalmış (p<0.001), FEV1 anlamlı derecede artmıştır (p<0.001).Ayrıca PRAAT ses analiz programı ile elde edilen veriler ışığında vurgu kusurları için,?Türk?, ?vazifen?, ?istiklâlini?, ?muhafaza?, ?müdafaa?, ?mevcudiyetinin? ve ?istikbalinin? kelimeleri üzerinden, sesin süresi, yoğunluğu, genliği ve perde değerleri analiz edilmiştir. Perde değerlerinde cinsiyete göre farklılıklar da ayrıca değerlendirmeye alınmıştır.Bu analiz sonucunda ses eğitimi sonrasında analizi yapılan bütün kelimelerin sürelerinde anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0.001). ?Türk? ve ?vazifen? kelimeleri için yoğunluğu (intensity) (p<0.05) ve genliği (amplitüdü) (p<0.05); ?Muhafaza? kelimesi için yoğunluğu (p<0.001) ve genliği (p<0.05); ?Müdafaa? kelimesi için yoğunluğu ve genliği (p<0.001); ?Mevcudiyetinin? kelimesi için genliği (p<0.05); ?İstikbalinin? kelimesi için yoğunluğu (p<0.05), genliği (p<0.05) açısından anlamlı bir artış olmuştur.Sonuç olarak, vurgu kusurlarının düzeltilmesi bakımından istatistiksel olarak sesin süresi, yoğunluğu ve genliği değerlerinde önemli artış olduğu, perde değerlerinde ise anlamlı bir artış olmadığı tespit edilmiştir. Türkçe konuşma eğitimi alan öğrencilerde ses eğitimi uygulamaları kapsamında hazırlanan alıştırmaların, doğru nefes kullanımı ve vurgu kusurlarının düzeltilmesinde olumlu etkisi olduğu söylenebilir.