Sevinç Çokum'un Hilal Görününce ve Ağustos Başağı romanlarının karşılaştırmalı söz dizimi incelemesi

Dil, insanların duygularını, düşüncelerini bildirmek için sözcükler ya da işaretler aracılığıyla yaptıkları anlaşma ve insanlarla iletişim kurmayı amaçlayan, toplumun kültürünü sonraki nesillere aktaran, bir araçtır. Dil; söz, sözcük grupları ve cümlelerden oluşur. Bunları inceleyip ortaya çıkaran ise; söz dizimi çalışmalarıdır. Söz dizimi, bir dilin cümle yapısını inceleyen, sözler arasında kurulmuş ilişkileri belirleyen, dilbilgisinin alt koludur. Türk dilinin anlaşılması ve anlatım gücünün en iyi şekilde ortaya konması, söz dizimi üzerine yapılacak çalışmaların artmasıyla mümkündür. Yapılacak olan bu çalışmanın amacı, Hilal Görününce ve Ağustos Başağı eserlerinden hareketle, Sevinç Çokum'un kendine özgü söz dizimi kurallarını ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada, Leyla Karahan'ın Türkçenin Söz Dizimi ve Özkan-Sevinçli'nin Türkiye Türkçesinde Söz Dizimi adlı eserlerindeki tasnif esas alınarak, Sevinç Çokum'un "Hilal Görününce ve Ağustos Başağı" adlı eserlerinin söz dizimi incelenmiştir. Bu çalışma, "özet, giriş, dört ana bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Birinci bölümde, Sevinç Çokum'un hayatı, edebi kişiliği ve Hilal Görününce ile Ağustos Başağı romanlarının özeti verilmiştir. İkinci bölümde, sözcük grupları hakkında bilgi verilmiş, her sözcük grubu ayrı ayrı incelenmiştir. Üçüncü bölümde, altı ana başlıkta cümlenin ögeleri; incelenen eserlerden hareketle örnekler ayrıntılı bir şekilde verilmiştir. Dördüncü bölümde ise dört alt başlıkta cümle çeşitleri ele alınmış ve bu başlıklar örneklerle açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sevinç Çokum, Türk Dili, Söz Dizimi, Hilal Görününce, Ağustos Başağı. Sayfa Sayısı: I-XVI+163 Tez Danışmanı: Doç. Dr. Veysi SEVİNÇLİ