Ders kitaplarında cinsiyetçilik: İlköğretim ve ortaöğretim İngilizce ders kitaplarındaki resimlerdeki cinsiyet temsilleri üzerine bir çalışma

Ders kitaplarının materyal olarak büyük bir önemi vardır. İçerdikleri metinler ve görseller ile birlikte, ders kitapları hedef dilin kültürel ve sosyal öğelerini ve/veya yazarlarının kültürel değerlerini, sosyal normlarını ve ideolojik görüşlerini direkt ya da indirekt olarak aktarırlar. Buna gizli müfredat denilmektedir. Gizli müfredatlarda hiçbir şey açıkça belirtilmediği için, ders kitapları gizli ya da belirtilmemiş değerleri anlamak için analiz edilmelidir.Bu çalışma, Türk yazarlar tarafından yazılan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından basılan, aynı zamanda devlet okullarının ilk ve orta öğretim kısımlarında okutulan İngilizce ders kitaplarında cinsiyetçiliğin olup olmadığını bulmayı amaçlamaktadır. Veriler `Ders Kitabı Görselleri Değerlendirme Ölçeği' ve `Öğrencilerin mesleki cinsiyet algısı envanteri' adlı iki anketi kullanarak ve 11 adet ders kitabının içerik analizi yapılarak iki şekilde toplanmıştır. Anketler, tesadüfi örneklem yoluyla Çankaya, Yenimahalle, Keçiören ve Altındağ olmak üzere dört bölgedeki 15 okulda okuyan 779 öğrenciye uygulanmıştır. Ziyaret edilen okullarda kullanılan ders kitaplarının görsel içeriği, dişi ve erkek karakterlerin görünümü, aile rolleri, meslekler, ev işi aktiviteleri, boş zaman aktiviteleri, yaptıkları sporlar, gösterildikleri ortamlar, çocuk/genç karakterlerin hangi aile bireyi ile birlikte gösterildiği, çocuk/ genç karakterlerin hangi nesne/oyuncak ve oyunlar ile birlikte gösterildiği kriterlerine göre analiz edilmiştir.Çalışma sonunda, belirtilen kriterlere göre orta öğretim ders kitaplarının ilk öğretim ders kitaplarına göre daha cinsiyetçi bir görüşe sahip olduğunu sonucuna varılmıştır.