Seyhan, Ceyhan, Doğu Akdeniz ve Asi Havzası bölgelerinde saçılma yağış indisi ile meteorolojik kuraklığın zamansal ve alansal değişimlerinin araştırılması

Sıcaklık değerlerindeki yükselmenin ve nüfustaki hızlı artışın, ülkemizin kuraklık etkilerine karşı hassas olan bölgeleri üzerindeki etkisi gün geçtikçe daha belirgin bir hale gelmektedir. Bu nedenle kurak ve nemli dönemlerin pratik bir şekilde belirlenerek bölgesel yönetim planlarına ışık tutması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ülkemizde kurak ve yarı kurak iklim kuşağının etkisinde olan Seyhan, Ceyhan, Asi Nehri ve Doğu Akdeniz Havzaları'nda meteorolojik kuraklık indislerinden faydalanılarak kurak ve nemli dönem analizleri gerçekleştirilmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM)'nden 21 adet istasyon için temin edilen 52 yıllık (1970-2021) yağış verisi yardımıyla Standartlaştırılmış Yağış İndisi (SPI) ile Saçılma Yağış İndisi (DPI) değerleri elde edilmiştir. Sonuçların zamansal ve alansal değişimleri çeşitli grafikler ile değerlendirilmiştir. Nemli ve kurak dönemlerin meydana gelme sayısı, sıklığı ve şiddeti belirlenerek kuraklık sınıflandırmaları arası geçiş olasılıkları incelenmiştir. Çalışma sonucunda; en kurak yılın 2013'te Göksun'da, en nemli yılın ise 2009'da Karataş bölgesinde meydana geldiği belirlenmiştir. Genel olarak SPI-Gamma değerleri ile nemli dönemler daha hassas olarak tespit edilebilirken, SPI-Lognormal yöntemi ile kurak periyotlar daha detaylı tespit edebilmiştir. DPI yönteminde ise SPI metoduna göre kurak dönemlerin çok daha fazla sayıda gerçekleştiği öne çıkmaktadır. 1980, 1990, 2007, 2014, 2016 senelerinin kurak; 1981, 2001, 2009 yıllarının ise nemli olarak geçtiği tüm indislerce ortak olarak tespit edilmiştir. SPI sonuçları baz alındığında kuraklık kategorilerinin seviyesinde azalma oldukça gerçekleşme sıklıklarında bir artış olduğu düşünülmektedir.