SH-SY5Y hücre hattının 3D modelinde circRNA-miRNA süngerindeki genlerinin Achyrofuran ile hedeflenmesi

Amaç: Bu çalışmada, Alzheimer hastalığında miRNA ve circRNA'ların tanı ve tedavi potansiyeli incelenmiştir. Achyrofuran'ın Aβ ve tau proteinlerini hedefleyen circRNA–miRNA etkileşimlerine etkisi değerlendirilmiş; bu etkileşimlerin gen ekspresyonu ile apoptoz, otofaji ve mitofaji süreçlerindeki rolleri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Achyrofuranın Alzheimer ile ilişkili moleküler mekanizmalarını incelemek amacıyla SH-SY5Y hücre hattı kullanıldı. Hücreler, retinoik asit, BDNF ve db-cAMP içeren 18 günlük protokol ile nöron-benzeri fenotipe farklılaştırılmıştır. Deneysel toksisite ve tau modelleri Aβ oligomerleri ve okadaik asit ile oluşturuldu. Achyrofuran 0.07 μg/ml dozunda uygulanarak etkileri değerlendirildi. Hücre canlılığı ve proliferasyonu Trypan Blue, CCK-8 ve MTT testleriyle; apoptoz, otofaji ve mitofaji ELISA tabanlı kitlerle incelendi. Gen, miRNA ve circRNA ekspresyonları qRT-PCR; hücre morfolojisi faz kontrast mikroskopi; Tau ve Aβ proteinleri ise immünositokimya ile analiz edilmiştir. Veriler SPSS 11.0 ile değerlendirilmiş, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: SH-SY5Y hücreleri, 18 günlük protokol sonunda nöron-benzeri morfoloji geliştirmiştir. Achyrofuran tedavisi hücre canlılığını azaltırken apoptozu artırmıştır. BECN1 ve LC3-II artışı ile p62 azalması otofaji aktivasyonunu göstermiştir. CYCS, CASP3 ve CASP9 gen ekspresyonları yükselirken bunları hedefleyen miRNA'lar baskılanmış, ilgili circRNA'lar ise artış göstermiştir. Mitofaji yolunda PINK1 yükselmiş, LRRK2 azalmış, PARK2'de ise anlamlı değişiklik gözlenmemiştir. İmmünohistokimya, Aβ agregasyonunun azaldığını ancak tau proteininin yanlış lokalizasyonunun sürdüğünü ortaya koymuştur. Bulgular, Achyrofuran'ın otofaji ve mitofaji aracılığıyla nöroprotektif etki gösterebileceğini, ancak apoptoz artışı ve tau patolojisinin bu etkiyi sınırladığını ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu çalışma, Achyrofuran'ın SH-SY5Y hücrelerinde otofaji, apoptoz ve mitofajiyi düzenlediğini göstermiştir. Aβ birikimini azaltmasına karşın artan apoptoz ve sınırlı mitofaji etkisini kısıtlamıştır. Bulgular, uygun doz ve kombinasyonların gelecekte araştırılmasını önermektedir Anahtar kelimeler: Achyrofuran, Alzheimer hastalığı, SH-SY5Y hücreler