Şiddet içeren suç işleyen ve şiddet içermeyen suç işleyen bireylerde sosyal ipuçlarını algılama süreçlerinin yüz ifadelerinden duygu tanıma, çıkarsama yapma ve atfetme süreçlerinin incelenmesi

Yüz ifadelerinin sözel olmayan iletişimde rolü büyüktür. Kişiler o an içinde bulundukları durumu, kişisel beklentileri ve duygularını anlamak, iletişim sırasında anlık geri bildirim sağlamak ve uygun cevap üretmek için yüz ifadelerine başvururlar. Bu araştırma, şiddet içerikli suç işleyen bireylerde yüz ifadelerinden duygu tanıma, çıkarsama yapma ve atfetme süreçlerinin şiddet içerikli suç işlemeyen kişilerle karşılaştırmalı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, Adli Tıp Kurumunda yatmakta olan 51 şiddet içerikli suç işleyen, 32 şiddet içerikli olmayan suç işleyen ve 28 suç işlemeyen kişi (N=111, yaş ortalaması: 31.94) ile yürütülmüştür. Kişilere Yüz İfadelerinden Duygu Tanıma testi, Yüz İfadelerinden Duygu Ayırt Etme testi, Gözlerden Zihin Okuma testi, Pozitif ve Negatif Duygu ölçeği ve 20 adet nötr yüz ifadesi içeren fotoğraf gösterilmiş ve kişilerden bu fotoğraflara altı temel duygudan birini (mutluluk, öfke, üzüntü, şaşkınlık, tiksinme, korku) atfetmeleri istenmiştir. Gruplar arası skorların farklılığının anlamlı olup olmadığını anlamak için tek yönlü ANOVA analizi kullanılmıştır. Buna göre, şiddet içerikli ve şiddet içerikli olmayan suç işleyen kişiler yüz ifadelerini tanıma, F(2,108) = 18.85, p < .001, ayırt etme, F(2,106) = 18.85, p < .001, ve çıkarsama yapmada, F(2,110) = 15.48, p < .001, kontrol grubuna göre daha düşük bir performans sergilemişlerdir. Şiddet içerikli suç işleyen bireyler nötr ifadelere daha sıklıkla 'öfke' duygusunu atfetmişler, F(2,108) = 7.73, p = .011; kontrol grubu ise nötr ifadelere diğer iki gruba kıyasla daha sıklıkla 'mutluluk' duygusunu atfetmişlerdir, F(2,106) = 8.70, p < .001. Yüz tanıma performansı kötü olan katılımcılar nötr yüz ifadelerine daha fazla korku duygusunu atfettikleri bulunmuştur, r = -.187, p < .05. Suç işleyen kişilerin, duygu okuma, atfetme ve çıkarsama yapma süreçlerinin normal katılımcılardan farklı olduğu, bu durumun suç işleyen kişilerin sosyal durumlarda doğru algılama ve uygun cevap üretme süreçlerinde bozucu bir etki oluşturabileceği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulguların, suç işleyen kişilerin topluma yeniden kazandırılmaları ve rehabilite edilmeleri noktasında faydalı olabileceği öngörülmüştür.