Sigara kullanım davranışı ve koroner arter darlığı şiddeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Sigara Kullanım Davranışı ve Koroner Arter Darlığı Şiddeti Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi, Dr Abdürrahim BORAN Tıpta Uzmanlık Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Mart 2023 Amaç: Sigara kullanımının koroner arter hastalığı açısından önemli bir risk faktörü olmasından dolayı, nikotin bağımlılığı ve sigara bırakma başarı öngörüsüyle değerlendirilen sigara kullanma davranışı ile gensini skoruyla değerlendirilen koroner arter darlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel, prospektif tipte olan çalışmada, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji kliniğinde KAH nedeniyle KAG işlemi geçiren 18 yaş üzeri hastalara hazırlanan anketler yüz yüze bir şekilde dolduruldu ve anket sonuçlarının hastaların Gensini skorlarıyla ilişkisi incelendi. Bulgular: Çalışmada yer alan 334 katılımcının 80'i (%23,9) kadın, 254'ü (%76,1) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 56,5 olup 23 ile 85 aralığında değişmekteydi. Katılımcıların Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi puanı ortalaması 4,55 bulunmuştur. Katılımcıların FNBT puanına göre ortalama nikotin bağımlılık düzeyi orta şiddetli çıkmıştır. Sigara Bırakma Başarı Öngörü Ölçeği puanı ortalamaları ise 39,6 hesaplanmıştır. Gensini skoru ortalamaları ise 21,7 olarak bulunmuştur. Anketlerden alınan puanlar gensini skorunun ikili kıyaslamalarında SBBÖÖ ile FNBT arasında anlamlı negatif korelasyon, gensini skoru ile SBBÖÖ puanı arasında ve FNBT ile gensini skoru arasında istatiksel açıdan anlamlı pozitif ilişki görülmüştür. Sonuç: Araştırmada FNBT puanı ile gensini skoru arasında pozitif bir korelasyon olduğu görülmüştür. Bu da nikotin bağımlılığı yüksek olan bireylerin daha şiddetli KAH'a sahip olduğunu göstermektedir. Çalışmada gensini skoru yüksek olan dolayısıyla koroner arter darlık şiddeti fazla olan bireylerin SBBÖÖ puanları daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu sonuç daha şiddetli KAH'ı olan hastaların sigara bırakmaya daha meyilli olduğunu göstermektedir. Sigara kullanımının KAH için en önemli değiştirilebilir risk faktörlerinden birisi olduğu bilinmektedir. Bu çalışma hastaların çoğunlukla daha ileri yaşlarda ve daha şiddetli KAH hastası olduklarında sigara bırakmaya eğilimli olduklarını göstermektedir. Genç bireyler veya eğitim seviyesi düşük olanlar gibi sigara bırakma başarısı düşük gruplara yönelik kişiselleştirilmiş çabaların bırakma başarısını artıracağını düşünmekteyiz. Hem toplum sağlığı açısından primer koruma amaçlı hem de KAH hastalarında sekonder koruma amaçlı sigara içen herkese sigara bırakma danışmanlığının verilmesi ve bu konuda tüm halka hitap eden eğitim çalışmalarının aksatılmadan gerçekleştirilmesini önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Ateroskleroz, Gensini Skoru, Koroner Arter Hastalığı, Nikotin Bağımlılığı, Sigara, Sigara Bırakma