Simmental sığırların döl verimi, süt verimi, sürü ömrü ve süt kalite özellikleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada Türkiye'deki süt sığırı yetiştiricilerinin son yıllarda ilgisinin arttığı kombine verimli olan ancak süt verimi yükseltilmiş Avusturya kökenli SIM (Fleckvieh) ırkı sığırların İzmir ili Menemen ilçesindeki bir işletmede tutulmuş kayıtlarından yararlanarak döl verimi, sürü ömrü, süt verimi ve süt bileşenleri, SHS ile bir kez laktasyondaki hayvanlardan 10.08.2021 tarihinde sabah sağımında alınan süt örneklerinin analiz sonucunda SIM ırkı ineklerin süt bileşenleri, DN ve SHSk düzeyi hakkında önemli bilgiler elde edilmiştir. SIM ırkı sığırların İBY ortalaması 842.35±5.30 gün (28.1 ay) olarak beklenenden dört ay, BA ortalaması ise 422.98±3.18 gün (14.1 ay) olarak beklenenden iki ay daha uzun bulunmuştur. Avusturya kökenli SIM sığırlarının SÖ ve DKS ortalamaları ise 74.48±1.72 ay ve 47.15±1.73 ay olarak hesaplanmıştır. SIM sığırlarının DKS, İBY ve BA ortalamaları dikkate alındığında, sürüye katılan inek başına 3.34 doğum elde edildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan bu çalışmada kayıtları değerlendirilen SIM sığırlarının LS ortalamaları yaklaşık bir yıl (363.52±3.52 gün) sürmüş olmasına karşın, LSV ortalaması 10,596±152 kg, 305-gSV ortalaması ise 8647.0±58.0 kg gibi oldukça yüksek belirlenmiştir. Avusturya kökenli SIM ırkı sığırların yetiştirildiği bu işletme koşullarında İBY ve BA ortalamalarının uzun olması, SIM sığırlarının döl verimi açısından bazı sorunlar olduğu şeklinde yorumlanabilirse de bu genotipinin süt veriminin yüksek, LS süresinin uzun ve verimsiz bir dönem olan kuru dönemin yetiştiricilikteki payının azaltılmış olması, işletmenin döl veriminden kaynaklanan olumsuzluğu avantaja çevirdiği böylece inek başına süt veriminin ve buna bağlı olarak da işletme karlılığının arttığı söylenebilir. Bu genotipin süt bileşenleri açısından durumu değerlendirildiğinde, örnek alınan günde elde edilen SYOk, SLOk ve TKMOk ortalamalarının işletme tarafından yaptırılan süt analizlerinde elde edilen ortalamalardan daha yüksek bulunması, yörede yüksek sıcaklık ve nemin görüldüğü bir zamanda, Ağustos ayında, örnek alınmasına ve bu dönemde ineklerin süt verimlerinin düşük, sütteki kuru madde oranının yüksek olmasına bağlanabilir. Diğer taraftan sütteki SHS düzeyinin uzun yıllar ortalamasının 138,038 hücre/ml, alınan süt örneğinin analizi sonrasında ise 128,825 hücre/ml gibi düşük düzeyde bulunması Avusturya kökenli SIM sığırların yetiştiriciliği açısından önemli bir avantaj olarak değerlendirilebilir. Ancak, özellikle 2021 yılı ve 2020 yılı yüksek SHS düzeyi dikkate alındığında ise Covid-19 Pandemisi kaynaklı insan sağlığını korumaya yönelik ülke genelinde alınan çeşitli tedbirlerin işletmede bazı sürü yönetimi, sağım hijyeni, sağlık koruma vb 46 gibi uygulamaların aksamasına ve buna bağlı olarak da sürüde mastitis vakalarının artmasına neden olmuş olabilir. Sonuç olarak, Avusturya kökenli SIM sığırların Türkiye'de ve dünyada yaygın olarak yetiştirilen saf SA ırkı sığırların süt verimleri kadar, hatta bazı işletmelerde daha yüksek olduğu belirlenmiş, uzun yıllar yaptırılan süt analiz sonuçlarına bakıldığında süt bileşenleri açısından çok büyük farklılık olmasa da bu genotipin sürü ömrü ve SHS bakımından SA ırkına göre yetiştiriciler açısından önemli avantajlar sağladığı, süt fiyatında yaşanan istikrarsızlıklar ve kırmızı et fiyatındaki yükselişlerin etkisiyle sürüden ayıklanan hayvanların kesime gönderilmesi durumunda karkas randımanlarının SA ırkı sığırlara göre daha yüksek olduğu dikkate alındığında yetiştiricilerin son yıllarda neden bu genotipi yetiştirmeyi daha çok tercih ettikleri anlaşılmaktadır.