Siraz (Capoeta capoeta umbla Heckel,1843)'dan tam kontrollü döl alımı

Bu çalısmada Hazar Gölü'nde bulunan Capoeta capoeta umbla `dan tam kontrollü döl alımı yöntemi kullanıldı. Anaçlardan alınan yumurtalar üzerine sperm ilave edilerek döllenme saglandı. Döllenen yumurtaların yapıskanlıgını gidermek ve döllenme oranının arttırmak amacıyla üre-tuz ( 30 g üre +40 g tuz + 10 L su ) solüsyonu 30, 45 ve 60 dakika süreyle uygulandı. Üre-tuz solüsyonuyla muamele sonunda, yumurtalar yıkanıp 7 litrelik zuger siselerine kuluçkalanmak üzere yerlestirildi. Zuger siselerine baglanan suyun sıcaklıgı 23 oC, pH 7,7 ve oksijen miktarı 8,3 mg/l olarak belirlendi. Dölleme solüsyonu ile 30, 45 ve 60 dakika süre ile muamele edilen yumurtalarda döllenme oranı sırasıyla % 71,9, % 74,4 ve % 74,3 olarak belirlendi. Dölleme solüsyon ilavesi yapılmayan yumurtalarda ise döllenme oranı % 38,6 olarak tespit edildi. Yumurtaların kuluçkalanmasından itibaren 72 saat sonra gözlendikleri bunların da karıstırılma sürelerine göre oranları ise % 96,9, % 96,9 ve % 97,8 oldugu belirlendi. Gözlenme olayından 8 saat sonra zuger siselerinde ilk larvalar görülmeye baslandı. 30, 45 ve 60 dakika süre ile karıstırılan yumurtalardan çıkan larva oranları ise sırasıyla % 77,3, % 80,8 ve % 77,0 olarak tespit edildi. Elde edilen larvaların vitellüs keselerini tamamen emilip dıs beslenmeye baslamaları yumurtadan çıktıktan 48 saat sonra gerçeklesti. Veriler istatistikî olarak degerlendirilmis buna göre dölleme solüsyonu uygulanmayanlar ile dölleme solüsyonu uygulanan gruplar arasında döllenme oranları bakımından fark önemli bulunmustur (Anova, P= 498,2, P<0,001). Dölleme solüsyonu ile 30, 45 ve 60 dakika karıstırılan gruplar arasındaki fark önemli bulunmamıstır ( Kruskal-Wallis, K= 4,27, P >0.05). Sonuç olarak bu tez çalısmasında elde edilen veriler dogrultusunda siraz balıgından tam kontrollü döl alımı gerçeklestirilmis ve alınan yumurtalardaki yapıskanlıgın giderilmesi ve döllenme oranının arttırılması için dölleme solüsyonun kullanılması uygun bulunmustur. Bu solüsyon ile karıstırılma süresi olarak da 45 dakika en basarılı uygulama olmustur. Anahtar Kelimeler: Siraz, Capoeta capoeta umbla,tam kontrollü, döl alımı, gözlenme.