Şirket akademilerinin çalışan performansı, iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisi

Son yıllarda yapılan araştırmalarda örgütlerde insan kaynağına verilen önemin arttığı görülmektedir. Örgüt yöneticilerinin özellikle de insan kaynakları departmanlarının en çok önemsediği hususlardan birisi de çalışanların kişisel gelişimlerine verilen önemdir. Günümüzde Avrupa ülkelerinde sıklıkla kullanılan Kurumsal Üniversite ya da Kariyer Akademileri adlarıyla anılan yeni bir kavram ülkemizde de literatüre girmeye başlamıştır. Bu araştırmanın amacı örgütler tarafından çalışanların gelişimi için kurulan Kurumsal Akademilerin, çalışan performansı, iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek ve önemini ortaya koymaktır. Araştırmada çalışan performansı, iş tatmini ve örgütsel bağlılık boyutları arasındaki nedensellik ilişkileri değişkenlerin alt boyutlarıyla birlikte incelenmiş ve bu değişenler üzerinde Kurumsal Akademilerin etkisi araştırılmıştır. Araştırmada anket yöntemi kullanılmıştır. Anketler üç farklı ölçek ve demografik soruların yer aldığı 4 bölümden oluşmaktadır. Araştırmada Karakum (2005) tarafından geliştirilen iş performans ölçeği, Hackman ve Oldham'ın (1980) İş özellikleri anketinden uyarlanan ve Türkçeye Basım ve Şeşen (2009) tarafından çevrilen iş tatmini ölçeği ve Jaworski ve Kohli (1993) tarafından geliştirilen Örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi kariyer akademilerinde yer alan ya da almayan çalışanlardan ağırlıklı olarak Manisa ve İstanbul illerinde elektronik alanında özel sektörde faaliyet gösteren işletmelerden oluşmaktadır. Bunun yanında Ankara ilinde savunma sanayinde faaliyet gösteren ve İzmir ilinde lojistik sektöründe faaliyette bulunan işletmeler tarafından da yapılan anket çalışmasına destek sağlanmıştır. Araştırmaya katılan işletmelere toplamda 300 adet anket dağıtılmıştır. Dağıtılan anketlerin 247 adedi yanıtlanmıştır. Araştırmamızda cinsiyet, yaş, eğitim durumu, pozisyon, firmada ki çalışma süresi, toplam çalışma süresi, medeni durum, çalışılan bölüm ve mezun olunan fakülte olmak üzere 9 adet demografik faktör bulunmaktadır. Mezun olunan fakülte hariç diğerleri analize tabi tutulmuştur. Demografik değişkenler ile çalışan performansı, iş tatmini ve örgütsel bağlılık değişkenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Cinsiyet ve medeni duruma ilişkin analizler T-testi ile gerçekleştirilirken, diğer demografik faktörlere ilişkin analizler Anova testiyle yapılmıştır. Araştırmamız neticesinde şirket akademilerinde yer alan çalışanlar ile yer almayan çalışanlar arasında yapılan T-testi sonucunda örgütsel bağlılık, görev performansı ve iş tatmini boyutlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Sadece bağlamsal performans boyutunda anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Araştırmanın yapıldığı iller itibariyle belirli sınırların olması ve akademiye sahip şirketlerin azlığı sebebiyle araştırma sonucunda şirket akademilerinin çalışanlar üzerinde yeterli etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Araştırmanın diğer bir hipotezinde şirket akademilerine ya da yönetici akademilerinde bulunma durumu incelenmiş ve şirket akademilerine katılan çalışanların örgütsel bağlılık, bağlamsal performans ve tatmin düzeyleri yönetici akademilerinde yer alan çalışanlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Akademi, Çalışan Performansı, İş Tatmini, Örgütsel Bağlılık, Şirket Akademisi.